Atebion Croesair Rhifyn 3
Croesair

Atebion Croesair Rhifyn 3

Atebion '6, Peth y Gallwch Gyfri Arno'


Morus Venti

05·05·2017

Atebion Croesair OPG3

ABACUS

 

Nodiadau

ABACUS, sef RECORD gan BRYN FÔN, yw’r thema, ac mae’n cynnwys dwy gân sy’n crybwyll y bardd a’r cyfansoddwr caneuon LEONARD COHEN, a fu farw fis Tachwedd diwethaf. Y caneuon yw (Y) BARDD O MONTREAL ac (Y) NOSON ORA RIOED. Mae ambell gliw hefyd yn tywyll sôn am Leonard.

 

Ar Draws

12 Anag, NYRS YW. Bu Leonard yn byw ar Hydra am rai blynyddoedd.

14 Troed yn ôl a throed ymlaen a throed i gicio'r nenbren (‘Croen y Ddafad Felen’).

21 Llythrennau RaEnIeSt bob yn ail.

22 FFAG + anag. DAIL.

25 aNERchiad. I’ll stand before the Lord of Song o ‘Hallelujah’ gan Leonard.

26 Anag. WELD GIG. Enw record gan Plethyn, Blas y Pridd.

34 HY DREF.

36 A THROFA.

37 LEN (bachigyn o LEONARD) mewn anag. SINIG.

 

I Lawr

5 NÂD o gwmpas Ca.

9 Anag. A SALM. Tywyll sôn am gerdd Gwilym R Jones, ‘Salm i'r Creaduriaid’.

15 RA (duw haul yr hen Eifftiaid) yn DIG.

16 (g)EM yn CYWION.

17 WY yn GWENNO. Cân werin. ‘Gwenno Penygelli’.

20 OLÉ! + W.

26 GWAWRIO heb yr ail W, sef canol, neu galon, y gair.

27 Dau ystyr DIWALA, ‘glwth’ (sef ateb 31) ac ‘annigonol’. yDI WAL America.

30 Anag. O FÔN I – a dyna Bryn Fôn wedi cael mensh o’r diwedd mewn cliw!

32 G(aernarfon) + anag. GOR (hanner dwyreiniol BanGOR). The Jumblies ... went to sea in a sieve (Edward Lear).

33 Yr wybren mewn pETH ERchyll.

35 Y nodyn DO + S(uzanne) – cân gan Leonard am ddynes sy’n eich tywys at AFON a darparu TE ac ORENnau – gweler y rhaglith.

Mae O’r Pedwar Gwynt yn gyhoeddiad annibynnol. Mae pob tanysgrifiad a chyfraniad yn hynod werthfawr wrth geisio sicrhau dyfodol llewyrchus i’r cylchgrawn.


 

Categorïau:

Rhifyn 3

 


Dyddiad cyhoeddi: 05·05·2017

Yn ôl i frig y dudalen

Dadansoddi


Morgan Owen

Beth yw wyneb poblyddiaeth? Wyneb blinedig, trist, trallodus. Nid yw’r ffromi a’r ysgyrnygu ond crychau egnïol, dros dro, ar y wyneb hwn; yn y dwfn y mae’r casineb yn llechu. A phrin mewn gwirionedd y bydd y casineb hwn yn brigo’n agored yng nghwrs y rhygnu…

Dadansoddi


Bethan Wyn Jones

I mi, un o linellau mwyaf dirdynnol y Gymraeg ydi hon gan Dafydd Namor: ‘Ni ddyly Mai ddeilio mwy.’ Fedra i ddim meddwl am lawer o bethau gwaeth na Mai yn methu deilio. Ond dyma ydi hanfod adroddiad a gyhoeddwyd 6 Mai 2019 gan y…

Adolygu


Rhianwen Daniel

Mae cymhwyso damcaniaeth ôl-drefedigaethol at hanes, diwylliant a gwleidyddiaeth Cymru wedi dod yn gynyddol ffasiynol dros y blynyddoedd diwethaf. Enghraifft newydd o hyn yw llyfr Martin Johnes, Wales: England’s Colony? Yn y gyfrol hon, dadleuir i'r gwrthwyneb na ddylid dehongli’r berthynas rhwng Cymru a Lloegr mewn termau trefedigaethol.

Cyfansoddi


Dyfan Maredudd Lewis

Mi roeddwn innau fel chithau unwaith. Yn ddiriaeth o foleciwlau. Fe’m ganed ac fe’m maged o’r fron fel baban o’ch rhywogaeth chi.

Ystyriwch eich safle yn nhrefn daear, ar ba begwn o’r echel hon ydych chi’n trigo – daioni ynte drygioni? Tybed a yw pegynnau moesoldeb dynolryw mor glir
i…

Cyfansoddi


Casi Dylan

‘Wennol Bwlch a Chilhollt’ Caryl Lewis oedd y stori a’n cyflwynodd ni i’n gilydd. Stori gariad o’r casgliad Plu (2013), wedi ei hadrodd o safbwynt Emrys, mab fferm a glymwyd i’w aelwyd gan amgylchiadau, ac a arhosodd yno yn y gobaith y dôi ei gariad cyntaf ’nôl ato o’i theithio byd: ‘Roedd…

Dadansoddi


Angharad Closs Stephens

Symudais i Abertawe i fyw ddechrau mis Ionawr 2016, yn ystod y gaeaf hwnnw lle bu hi’n bwrw glaw am bron i ddeufis yn ddi-baid. Gyrrais i lawr mewn car benthyg oherwydd fy mod wedi dinistrio fy nghar fy hun naw mis…

Adolygu


Gruffydd Aled Williams

‘Epig o nofel fydd yn byw yn y cof’ meddai Jon Gower mewn broliant ar glawr y nofel hon. Anodd fyddai anghytuno: o ran rhychwant amser a chymeriadaeth dyma’r fwyaf uchelgeisiol o bum nofel Jerry Hunter, ac, fe ddichon, un o’r nofelau mwyaf uchelgeisiol erioed…

Adolygu


Ceridwen Lloyd-Morgan

Bu pobl yn hoff o wneud rhestri erioed. Cymorth i’r cof, mae’n debyg, oedd diben llawer o’r casgliadau o enwau, ffenomenâu, traddodiadau neu wybodaeth arall a fu’n boblogaidd yn yr Oesoedd Canol. Ar wahân i’r Trioedd, lle crynhowyd traddodiadau storïol mewn cyfresi o dri, bu bri ar restri o bump, o saith, naw,…