Cyfansoddi

Y Gwrthryfel yn erbyn Difodiant


Boz Groden

01·05·2019

Cyrraedd Hyde Park ar ddiwrnod cynta'r brotest. Cafwyd trafodaethau dwys a'r gwynt oer i'w glywed trwy'n cotiau.


 

 

Wrth i'r heddlu geisio cau un ardal, mae protestwraig mewn cadair olwyn yn paratoi i gymryd ei ffisig. Trefnwyd toiledau a llefydd newid i'r anabl ar y safle yn Marble Arch. Roedd yn dipyn o beth gweld pobl a oedd yn dygymod â chyflyrau cymhleth yn llwyddo i fynychu'r brotest. Yn aml iawn, nhw oedd y rhai mwyaf digynnwrf a mwyaf penderfynol yn ein plith. 

 

 

Gwirfoddolwyr yn y gegin stryd yn Oxford Circus toc cyn hanner nos. Roedd y stondin yn cael ei rhedeg gan wraig o Gaerfyrddin ac yn llwyddo i ddal i fynd drwy'r nos, rywsut neu gilydd. Wrth i blismyn blinedig gario protestiwr arall eto a gafodd ei arestio, mae arsyllwr cyfreithiol yn cadw cownt.

 



Ceisia'r Heddlu gadw wynebau syth a pheidio â dangos eu bod yn mynd i hwyliau wrth i'r protestwyr o gredoau amrywiol eistedd a chanu efo'i gilydd. 

 


Mynychwyr y brotest yn cysuro dyn di-gartref. Mae rhwng 12 a 24 o bobl yn byw ar y stryd yn ardal Marble Arch. Cawsant eu croesawu a'u bwydo am bythefnos gan griw y Gwrthryfel yn erbyn Difodiant. Nid oedd yn hawdd iddynt ddygymod â'n hymadawiad ar ddiwedd y brotest. Nid hawdd oedd i ninnau ychwaith eu gweld yn gorfod ymgodymu eu hunain o'r newydd eto. Dychwelodd Marble Arch i'w chyflwr blaenorol: ynys oeraidd mewn môr o draffig.



 

Mae O’r Pedwar Gwynt yn gyhoeddiad annibynnol. Mae pob tanysgrifiad a chyfraniad yn hynod werthfawr wrth geisio sicrhau dyfodol llewyrchus i’r cylchgrawn.


 

Categorïau:

Y cartŵn, Boz Groden, Newid hinsawdd

 


Dyddiad cyhoeddi: 01·05·2019

Yn ôl i frig y dudalen

Adolygu


Ned Thomas

Y mis hwn, hanner canrif yn ôl, daeth rhyfel Biafra i ben. Methodd yr ymdrech i sefydlu gwlad annibynnol i'r bobl Igbo (yn bennaf) yn ne a de-ddwyrain Nigeria. Parhaodd y rhyfel am dros ddwy flynedd a hanner, a lladdwyd o gwmpas…

Adolygu


Angharad Penrhyn Jones

Ysbrydolwyd Hel y Mynydd (12 Ionawr 2020, S4C) gan y ffenomen sakte-TV yn Llychlyn: ‘teledu araf’. Yn 2009 darlledwyd rhaglen saith awr hynod boblogaidd ar y sianel NRK2 yn dogfennu siwrnai drên o Bergen i Oslo, prosiect a ddisgrifwyd yn y New Yorker fel ‘the iconic slow-TV programme’ ac a sbardunodd genre newydd. Enghraifft…

Cyfansoddi


Geraint Lewis

Ro’n i wedi bwriadu ysgrifennu stori, wir i chi. Dyna oedd y syniad. Ro’n i’n teimlo’n weddol hyderus, yn gwybod am y diffiniad clasurol o orfod cael dechrau, canol a diwedd – er nid o anghenraid yn y drefn yna, chwedl Samuel Beckett.

Dadansoddi


Huw L Williams

Mae pyrth dy fforest di, o wlad y Brutaniaid presennol, yn agored i’r eirias dân. Oni ddygwch ffrwyth yr awron, fe a’ch torrir rhag bod yn bobl.

Geiriau Morgan Llwyd yn Llyfr y Tri Aderyn (1653) yw y rhain, yn fynegiant o’r athrawiaeth a fyddai, yn ôl M Wynn Thomas, yn…

Cyfweld


Ivan Krastev

Wrth i'w gyfrol ddiweddaraf gael ei chyhoeddi – The Light That Failed: A Reckoning (2019, gyda Stephen Holmes) – bu Eurozine yn cyfweld ag Ivan Krastev, un o ddadansoddwyr amlycaf y newidiadau mawr ar waith yn Ewrop ar hyn o bryd, gan gynnwys cysyniadau sydd ynghlwm wrth Brexit megis 'y mwyafrif dan fygythiad'. Dadleua Ivan Krastev a Stephen Holmes…

Adolygu


Jane Aaron

Yn ôl rhagair Tegwen Morris, cyfarwyddwraig bresennol Merched y Wawr, ‘nid ffeministiaeth sy’n cael ei bortreadu’ yn y gyfrol hon ond ‘bywyd bob dydd’ menywod Cymru rhwng 1920 a 1960. Eto i gyd, yr hyn sydd yn debyg o daro darllenwyr yr 21g wrth iddynt droi tudalennau’r…

Dadansoddi


Keith Chapin

Cysyniad hynafol yw’r ‘aruchel’ a gafodd ei ddychmygu o’r newydd dro ar ôl tro. Hupsous yn yr hen Roeg, sublimis yn Lladin, sublime yn Ffrangeg a Saesneg, Erhaben yn Almaeneg: mae’n dynodi uchelder arbennig (neu’r safle oddi tano, sef ‘sub’ ‘limen’ – yn llythrennol, o dan drothwy). Roedd ‘arddull yr aruchel’ (stilus sublimus) â’i holl ddefnydd o drosiadau llachar, cymalau coeth ac ieithwedd gain, yn rhan…

Cyfansoddi


Grug Muse

Gan ymddangos mewn gofod diamser dechreuais siarad trwy fy nghlustiau yn y pnawn roeddwn eisiau diffodd y golau ond wyddwn i ddim pryd yn union roedd y golau am orffen canu roedd fy mreichiau wedi blino arwain yr unig beth y dois o hyd iddo o blith atgofion gorffennaf oedd yr offeiriad yn chwydu wedi’r priodasau ...