Giacomo Leopardi, cyf. J G Nichols


Thoughts

Alma Books, 118tt, £7.99, 25 Ionawr 2019

Gwerth cariad
Cyfansoddi

Gwerth cariad

Myfyrdodau


Giacomo Leopardi

Amser darllen: 2 funud

22·01·2019

Cyhoeddir ar ddiwrnod Santes Dwynwen eleni gyfieithiad Saesneg newydd o gasgliad o feddyliau a gwirebau un o awduron mwyaf nodedig yr Eidal, Giacomo Leopardi (1798-1837). Mae Leopardi fwyaf adnabyddus am ei gasgliad o gerddi, Canti (1835), a ystyrir yn un o binaclau llenyddiaeth Eidaleg. Dywedodd Italo Calvino amdano: 'Yr hyn sy'n wyrthiol am ei farddoniaeth yw'r ffordd y mae'n llwyddo i wared iaith o'i phwysau, nes iddi ymdebygu yn ei ddwylo i olau'r lloer.' Dyma ddarn ganddo ar werth profi gwewyr cariad, o'r gyfrol Pensieri (1845), myfyrdodau a gasglwyd ynghyd ar ddiwedd ei oes, a'u cyhoeddi wedi ei farw.

Am fwy o gyd-destun ynghylch bywyd ac ysbrydoliaeth y ffigwr chwedlonol hwn, darllenwch erthygl Tim Parks, 'In Love with Leopardi', yn y New York Review of Books.


 

LXXXII

Nid oes neb yn tyfu'n ddyn heb yn gyntaf brofi hyd a lled ei gymeriad, heb wynebu hunan-ddadleniad, heb orfod pwyso a mesur ei hun ac felly benderfynu mewn ffordd ei dynged a'i rawd. Yn yr oes o'r blaen yr oedd digon o ddeunydd parod ar gyfer magu'r profiad mawr hwn, profiad na adawn fyth ein plentyndod yn llwyr hebddo, ond yn ein dyddiau ni, mae bywyd bwrgais mor brin o brofiadau annisgwyl nes, oherwydd diffyg cyfle, trigo wna'r mwyafrif o ddynion cyn profi'r hyn a ddisgrifiaf, fel petaent yn y cyswllt hwn yn ddim mwy na phlant marwanedig. I'r gweddill, daw adnabyddiaeth a gafael ar yr hunan o'u trafferthion, o anffawd, o'u hanghenion, neu o angerdd mawr dwys – cariad fel arfer, pan fo serch yn profi'n angerdd, na ddaw i ran pob un; er bod ymserchu yn rhan o brofiad pawb. Boed iddo ddigwydd fel yn achos rhai ym mlynyddoedd ieuenctid neu yn hwyrach ymlaen wedi serch llai arwyddocaol, fel sydd, ymddengys, fwyaf arferol, mae gwir gariad, cariad angerddol yn caniatáu i'r hwn a'i profodd adnabod ei debyg yn dda, pob un ohonynt y'i taflwyd i'w plith gan ddyheadau dwys ac anghenion taer, deisyfiadau a oedd yn ddieithr iddo hyd hynny. Yn y modd hwn, trwy brofiad y mae dyn yn dysgu am natur angerdd, wrth adnabod y mwyaf bywiol ohonynt, a dania pob ffurf arall. Dysg adnabod ei gymeriad a'i anian, fesur ei gyneddfau a'i nerth, ac o'r pwynt hwnnw ymlaen gall farnu beth i'w ddisgwyl neu i beidio o gwbl â disgwyl ohono'i hun, ac i'r graddau y gallwn ddyfalu'r dyfodol, gall weld ei le yn y byd hwn. Ymddengys bywyd yn ei gyfanrwydd iddo mewn golau newydd, gan drawsffurfio eisoes o fod yn rhywbeth a gafodd achlust ohono yn rhywbeth a welodd, o fyd y dychymyg yn fywyd gwirioneddol, ac os nad ydyw ym mhob achos yn fwy bodlon ei fyd, teimla, fan lleiaf, yn fwy nerthol nag o'r blaen, yn fwy galluog i wneud y gorau ohono'i hun ac eraill. 


Cyfieithiad gan Sioned Puw Rowlands.


Mae O’r Pedwar Gwynt yn gyhoeddiad annibynnol. Mae pob tanysgrifiad a chyfraniad yn hynod werthfawr wrth geisio sicrhau dyfodol llewyrchus i’r cylchgrawn.


 

Categorïau:

Cariad, Cyfieithu, Sioned Puw Rowlands

 


Trigo wna’r mwyafrif o ddynion cyn profi’r hyn a ddisgrifiaf, fel petaent yn y cyswllt hwn yn ddim mwy na phlant marwanedig

Dyddiad cyhoeddi: 22·01·2019

Yn ôl i frig y dudalen

Cyfansoddi


Elin Haf Gruffydd Jones

Meddai bardd Her Gyfieithu 2019, Julia Fiedorczuk o Wlad Pwyl: ‘Yr hyn sy'n ddelfrydol i mi ydy barddoniaeth sydd yn ymgomio gyda disgyblaethau eraill, er enghraifft bioleg; barddoniaeth sydd yn agored i ystod eang o fodau ac emosiynau, ond sydd hefyd ar yr un pryd yn ostynedig ac yn…

Dadansoddi


Aled Gruffydd Jones

‘La verdad no le interesa a nadie’, nid yw’r gwir o ddiddordeb i neb. Rhain oedd geiriau rhybuddiol ac iasoer un o gyfeillion Javier Cercas pan glywodd am fwriad disyfyd yr awdur i gychwyn cloddio i hanes ac ymdreiddio i feddylfryd ewythr ei fam, y ffasgydd brwdfrydig Manuel…

Dadansoddi


Gareth Leaman

Yn y misoedd diwethaf, ar hyd ac ar led Cymru, daeth dau fudiad protest gwahanol ond rhyng-gysylltiedig i'r amlwg, gan ddod at ei gilydd yn ein prifddinas. Y cyntaf yw'r adain Gymreig i'r mudiad rhyngwladol Extinction Rebellion a fu allan ar y stryd yn…

Dadansoddi


Morgan Owen

Beth yw wyneb poblyddiaeth? Wyneb blinedig, trist, trallodus. Nid yw’r ffromi a’r ysgyrnygu ond crychau egnïol, dros dro, ar y wyneb hwn; yn y dwfn y mae’r casineb yn llechu. A phrin mewn gwirionedd y bydd y casineb hwn yn brigo’n agored yng nghwrs y rhygnu…

Dadansoddi


Bethan Wyn Jones

I mi, un o linellau mwyaf dirdynnol y Gymraeg ydi hon gan Dafydd Namor: ‘Ni ddyly Mai ddeilio mwy.’ Fedra i ddim meddwl am lawer o bethau gwaeth na Mai yn methu deilio. Ond dyma ydi hanfod adroddiad a gyhoeddwyd 6 Mai 2019 gan y…

Adolygu


Rhianwen Daniel

Mae cymhwyso damcaniaeth ôl-drefedigaethol at hanes, diwylliant a gwleidyddiaeth Cymru wedi dod yn gynyddol ffasiynol dros y blynyddoedd diwethaf. Enghraifft newydd o hyn yw llyfr Martin Johnes, Wales: England’s Colony? Yn y gyfrol hon, dadleuir i'r gwrthwyneb na ddylid dehongli’r berthynas rhwng Cymru a Lloegr mewn termau trefedigaethol.

Cyfansoddi


Boz Groden

Bu ein cartwnydd yn y Gwrthryfel yn erbyn Difodiant ac yn tynnu lluniau o'r hyn a welai'n digwydd o'i gwmpas yn ystod y pythefnos dwys hwn o brotestio yn Llundain.

Cyfansoddi


Dyfan Maredudd Lewis

Mi roeddwn innau fel chithau unwaith. Yn ddiriaeth o foleciwlau. Fe’m ganed ac fe’m maged o’r fron fel baban o’ch rhywogaeth chi.

Ystyriwch eich safle yn nhrefn daear, ar ba begwn o’r echel hon ydych chi’n trigo – daioni ynte drygioni? Tybed a yw pegynnau moesoldeb dynolryw mor glir
i…