Cyfansoddi

Y gwningen a’r het silc

Cyfieithiad buddugol Her Gyfieithu 2016


Pedro Serrano, cyf. Glenys M Roberts

29·09·2016


Fel y gwningen yng ngardd Alys,
felly mae hon,
yn neidio a llamu’n gylch yn y glaswellt gwlyb.
Pâr o glustiau’n codi fry’n ddiymdrech,
synhwyro’r tonnau o lafnau brau,
ac o’r gaer fach loyw honno
i mewn â’r gwellt rhwng y dannedd mân.
Nid un lonydd yw’r glust fach hon,
ond carthen yng nghanol y gwyrddni,
cwlwm neu belen frown flewog
sy’n agosáu yn gynnwrf i gyd.
Herc a naid tua’r llwyni,
at y prysgwydd gwyrdd a muriau caerog
eu nodwyddau tal a byr.
Mae hi’n suddo trwy ddrysau hud
rhwng cleddyfau’r iris a lili’r Affrig,
fel petai’n gwasgu i mewn i fydysawd cyfyng
het silc David Lynch.
Af i ddim ar ei hôl i fwrllwch tywyll
byd y ddewiniaeth honno.
Ond dyna hi eto
yn mynd heibio’n wthwm disymwth
fel sarff ddiedifar, ddilyffethair.
Yna’n sydyn,
mae hi wedi mynd. 

 

Trefnir cystadleuaeth yr Her Gyfieithu gan Pen Cymru a Chyfnewidfa Lên Cymru. Gellir darllen mwy amdani yn y fan hon, neu ar wefan Pen Cymru.


Ganwyd y bardd Pedro Serrano yn Montréal yn 1957. Mae'n un o feirdd mwyaf blaenllaw Mecsico. Defnyddia iaith i gwestiynu rhagdybiaethau am gyferbyniadau naturiol. Mae e'n cyfuno ystyriaeth o fyd natur ag ymwybyddiaeth o ddimensiwn dinesig cymdeithas. Cyhoeddwyd cyfrol o gyfieithiadau i'r Saesneg - Peatlands - gan Anna Crowe gan wasg Arc yn ddiweddar.

Treuliodd Glenys M Roberts gyfnod yn athrawes Gymraeg, yn magu teulu ac yn gweithio fel swyddog golygyddol a swyddog Cymraeg i Oedolion i CBAC. Trodd wedi hynny i gyfieithu a golygu ar ei liwt ei hun. Bu’n aelod o Fwrdd Cyfarwyddwyr a Bwrdd Arholi Cymdeithas Cyfieithwyr Cymru am flynyddoedd. Enillodd Goron Eisteddfod Genedlaethol Blaenau Gwent yn 2010 am gasgliad o gerddi ar y testun ‘Newid’. Bu’n dysgu Sbaeneg ers rhai blynyddoedd.
 


Mae O’r Pedwar Gwynt yn gyhoeddiad annibynnol. Mae pob tanysgrifiad a chyfraniad yn hynod werthfawr wrth geisio sicrhau dyfodol llewyrchus i’r cylchgrawn.


Dyddiad cyhoeddi: 29·09·2016

Yn ôl i frig y dudalen

Adolygu


Ned Thomas

Y mis hwn, hanner canrif yn ôl, daeth rhyfel Biafra i ben. Methodd yr ymdrech i sefydlu gwlad annibynnol i'r bobl Igbo (yn bennaf) yn ne a de-ddwyrain Nigeria. Parhaodd y rhyfel am dros ddwy flynedd a hanner, a lladdwyd o gwmpas…

Adolygu


Angharad Penrhyn Jones

Ysbrydolwyd Hel y Mynydd (12 Ionawr 2020, S4C) gan y ffenomen sakte-TV yn Llychlyn: ‘teledu araf’. Yn 2009 darlledwyd rhaglen saith awr hynod boblogaidd ar y sianel NRK2 yn dogfennu siwrnai drên o Bergen i Oslo, prosiect a ddisgrifwyd yn y New Yorker fel ‘the iconic slow-TV programme’ ac a sbardunodd genre newydd. Enghraifft…

Cyfansoddi


Geraint Lewis

Ro’n i wedi bwriadu ysgrifennu stori, wir i chi. Dyna oedd y syniad. Ro’n i’n teimlo’n weddol hyderus, yn gwybod am y diffiniad clasurol o orfod cael dechrau, canol a diwedd – er nid o anghenraid yn y drefn yna, chwedl Samuel Beckett.

Dadansoddi


Huw L Williams

Mae pyrth dy fforest di, o wlad y Brutaniaid presennol, yn agored i’r eirias dân. Oni ddygwch ffrwyth yr awron, fe a’ch torrir rhag bod yn bobl.

Geiriau Morgan Llwyd yn Llyfr y Tri Aderyn (1653) yw y rhain, yn fynegiant o’r athrawiaeth a fyddai, yn ôl M Wynn Thomas, yn…

Cyfweld


Ivan Krastev

Wrth i'w gyfrol ddiweddaraf gael ei chyhoeddi – The Light That Failed: A Reckoning (2019, gyda Stephen Holmes) – bu Eurozine yn cyfweld ag Ivan Krastev, un o ddadansoddwyr amlycaf y newidiadau mawr ar waith yn Ewrop ar hyn o bryd, gan gynnwys cysyniadau sydd ynghlwm wrth Brexit megis 'y mwyafrif dan fygythiad'. Dadleua Ivan Krastev a Stephen Holmes…

Adolygu


Jane Aaron

Yn ôl rhagair Tegwen Morris, cyfarwyddwraig bresennol Merched y Wawr, ‘nid ffeministiaeth sy’n cael ei bortreadu’ yn y gyfrol hon ond ‘bywyd bob dydd’ menywod Cymru rhwng 1920 a 1960. Eto i gyd, yr hyn sydd yn debyg o daro darllenwyr yr 21g wrth iddynt droi tudalennau’r…

Dadansoddi


Keith Chapin

Cysyniad hynafol yw’r ‘aruchel’ a gafodd ei ddychmygu o’r newydd dro ar ôl tro. Hupsous yn yr hen Roeg, sublimis yn Lladin, sublime yn Ffrangeg a Saesneg, Erhaben yn Almaeneg: mae’n dynodi uchelder arbennig (neu’r safle oddi tano, sef ‘sub’ ‘limen’ – yn llythrennol, o dan drothwy). Roedd ‘arddull yr aruchel’ (stilus sublimus) â’i holl ddefnydd o drosiadau llachar, cymalau coeth ac ieithwedd gain, yn rhan…

Cyfansoddi


Grug Muse

Gan ymddangos mewn gofod diamser dechreuais siarad trwy fy nghlustiau yn y pnawn roeddwn eisiau diffodd y golau ond wyddwn i ddim pryd yn union roedd y golau am orffen canu roedd fy mreichiau wedi blino arwain yr unig beth y dois o hyd iddo o blith atgofion gorffennaf oedd yr offeiriad yn chwydu wedi’r priodasau ...