Dadansoddi

Ffeirio yn Frankfurt


Elin Haf Gruffydd Jones

Amser darllen: 3 munud

17·10·2018

Un o ddigwyddiadau niferus Georgia fel gwlad wadd Ffair Lyfrau Frankfurt 2018


Yn y byd cyhoeddi, nodir yr Hydref gan Ffair Lyfrau Frankfurt sydd, gyda llaw, yn arddel ei henw swyddogol Almaeneg, Frankfurter Buchmesse, hyd yn oed wrth gyfathrebu’n Saesneg ac yn rhyngwladol. Dyma ganolbwynt y farchnad ar gyfer y diwydiant hwn, gyda dros 7,000 o stondinwyr, 10,000 o newyddiadurwyr, 2,500 o flogwyr, 4,000 o ddigwyddiadau a bron i 300,000 o ymwelwyr dros bum niwrnod. Ond nid pwyslais busnes yn unig sydd yma. Gyda’i rhed-bennawd ‘Prifddinas Syniadau y Byd’, mae’r Buchmesse yn gosod ei chenadwri ddiwylliannol ochr yn ochr â’i ffocws economaidd. Mae hyn yn dra gwahanol i dridiau proffesiynol Ffair Lyfrau Llundain sydd ar begwn arall y calendr, ar ddechrau’r Gwanwyn. ‘Gwlad Wadd’ sydd gan Ffrancffwrt bob blwyddyn, ond ‘Ffocws y Farchnad’ sydd gan Lundain.

Mae pensaernïaeth y Buchmesse yn dipyn mwy agored hefyd. Mae’n safle parhaol; yn rhannol oherwydd hynny, mae’n ddigwyddiad tipyn mwy na Llundain gydag ymwelwyr o blith y cyhoedd yn troedio’r un cynteddau a’r arddangosfeydd â’r bobl broffesiynol – y cyhoeddwyr, y datblygwyr gemau, crewyr a dosbarthwyr cynnwys – ag eithrio rhai mannau cudd. Fel rhan o draddodiad y Sadwrn olaf, pan fo’r rhan fwyaf o bobl y byd cyhoeddi’n dechrau ei throi hi am adref, mae cannoedd o oedolion ifanc yn cyrraedd, yng ngwisg a cholur eu cymeriadau ‘cos play’. Golygfa ryfeddol. Stormtroopers, cymeriadau animé a The Question oedd yn crwydro arddangosfa’r Wlad Wâdd – Georgia eleni, sydd â GDP is na Chymru, gyda llaw – a sawl, sawl Hermione Grainger yn y ciw toiledau. Ydy, hyd yn oed gydag effeithiolrwydd trefniadol ystrydebol yr Almaenwyr, mae ciw toiledau’r merched yn anghyfartal o hir. Mae sefyllian am ddeng munud sawl gwaith yn ystod y dydd i ddefnyddio toiledau’r rhyw hwn yn rhywbeth rydyn ni jyst i fod i’w dderbyn, am wn i, hyd yn oed ynghanol y dadleuon cyfredol ynglŷn â phwy sydd i ddefnyddio pa doiled. Pa bryd y mae penseiri a’u comisiynwyr yn mynd i gydnabod fod angen cynllunio adeiladau cyhoeddus yn wahanol, yn enw cydraddoldeb?

Roedd tywydd eleni’n anarferol o fwyn a chynnes, yn yr ugeiniau, a phobl y ffair yn ymlacio ar y borfa ac o gwmpas y stondinau yn yr awyr agored yng nghanol y safle. Doedd dim modd osgoi stondinau gan grwpiau oedd yn gwrthwynebu’r ormes yn Iran. Hyd yn oed y tu mewn, yn un o’r Pafiliynau Rhyngwladol, roedd protest dawel wrth stondin Rwsia i gefnogi’r gwneuthurwr ffilmiau o Wcráin, Oleg Sentsof. Ychydig ddyddiau ynghynt daeth ef â’i ympryd 145 diwrnod i ben. Yn 2015, fe’i dedfrydwyd i ugain mlynedd o garchar. Mae rhai o gyfarwyddwyr ffilmiau mwyaf adnabyddus Ewrop – Pedro Almodóvar, Agnieszka Holland, Ken Loach, Béla Tarr, Wim Wenders, Andrei Zvyagintsev – wedi datgan eu cefnogaeth iddo, ac ym mis Mehefin, pasiodd Senedd Ewrop benderfyniad drwy bleidlais yn galw ar awdurdodau Rwsia i ryddhau Oleg Sentsof yn syth ac yn ddiamod.

Twf yr adain dde, gwleidyddiaeth ymosodol ac ynysig, sathru hawliau lleiafrifoedd, diffyg parch a goddefgarwch, naratif yn newid, perygl yn cynyddu ac, o fewn hynny, yn achlysurol, Brexit. Doedd dim modd dianc rhag trafod y pynciau hyn. Hyd yn oed mewn cyfarfodydd am gyfnewid llenyddiaeth, datblygiadau technolegol, ffeirio cynnwys ac yn y blaen, ar ryw bwynt neu’i gilydd byddai’r sgwrs yn troi at y darlun mawr. Ac wrth gyflwyno Llyfr Glas Nebo Manon Steffan Ros, The Green Hollow Owen Sheers a chyfrolau eraill ar Silff Lyfrau Cyfnewidfa Lên Cymru i ddarpar gyhoeddwyr mewn gwledydd eraill, gellid gweld gwaith ein hawduron cyfoes yn rhan o’r darlun mawr hwnnw: straeon ôl-apocalyptaidd, o argyfwng ac ymdrechion pobl i oresgyn eu hamgylchiadau. Gall ein llenyddiaeth gyfoes gymryd ei lle yn y ffeirio rhyngwladol hydrefol hwn. 

Mae O’r Pedwar Gwynt yn gyhoeddiad annibynnol. Mae pob tanysgrifiad a chyfraniad yn hynod werthfawr wrth geisio sicrhau dyfodol llewyrchus i’r cylchgrawn.


Hyd yn oed mewn cyfarfodydd am gyfnewid llenyddiaeth, datblygiadau technolegol, ffeirio cynnwys ac yn y blaen, ar ryw bwynt neu’i gilydd byddai’r sgwrs yn troi at y darlun mawr

Dyddiad cyhoeddi: 17·10·2018

Yn ôl i frig y dudalen

Adolygu


Dyfrig Williams

Mae cyfrol ddiweddaraf Mariana Mazzucato, Athro yng Ngholeg Prifysgol Llundain, yn ddadl angerddol dros fuddsoddi a gwario er budd ein dyfodol. Yn ôl yr awdur, dylid ailfeddwl y berthynas rhwng marchnad a llywodraeth a bod yn gwbl lygatglir ynghylch pwy sydd yn…

Adolygu


Pedr Jones

Ar drothwy’r Rhyfel Mawr, roedd tueddiad gan y Cymry i gysylltu militariaeth â Seisnigrwydd, Eglwys Lloegr a gormes landlordiaeth. Yn y gyfrol bwysig hon gan Aled Eurig, sydd yn ffrwyth ymchwil archifol sylweddol, cawn ein hatgoffa bod nifer y Cymry a ymunodd â’r Fyddin yn…

Dadansoddi


Angharad Dafis

Aeth tridiau heibio bellach ers i gabinet Cyngor Dinas a Sir Abertawe benderfynu yn unfrydol i gau Ysgol Gynradd Gymraeg Felindre. Bu’n dridiau anodd. Rwyf wedi bod yn galaru droeon am anwyliaid. Mae hwn yn alar gwahanol: galar am gymuned benodol iawn…

Dadansoddi


Mabon Llŷr Hincks

Benben â’i gilydd, mewn cydbwysedd perffaith, mae dau gerflun yng nghanol cylch. Heb fwy na lled bys rhyngddyn nhw, does dim dwywaith nad ar y bwlch bychan hwn yr hoelir ein sylw gyntaf. Nid sefyll yn urddasol a wna’r siapiau rhyfedd ychwaith, ond…

Adolygu


Llio Mai Hughes

Nos Wener, 15 Mawrth, perfformiodd Cymdeithas John Gwilym Jones eu cynhyrchiad cyntaf yn Stiwdio Pontio, Bangor. Ac Eto Nid Myfi oedd y ddrama, a phob tocyn wedi’i werthu. Roedd Pontio yn llawn bwrlwm wrth i’r dorf ymgasglu; yn eu mysg roedd myfyrwyr, cyn-fyfyrwyr, darlithwyr,…

Cyfansoddi


Emyr Lewis

Mae Lana Turner 'di colapsio! O'n i'n trotian heibio ac yn sydyn ddechreuodd hi fwrw glaw a bwrw eira a deudist di ei bod hi'n bwrw cenllysg ond mae cenllysg yn dy hitio di ar dy ben yn galad felly go iawn ... 

Cyfweld


Sioned Puw Rowlands

Roedd hi'n llonydd braf uwch ben moryd Dyfi fis Chwefror eleni. Yn gynnes. Roedd yr eithin wedi hen agor ei des melyn i'r cloddiau. A oedd pioden ddŵr – yr halcyon – wedi drysu a rhithnythu ar y môr gan leddfu'r dyfroedd? Fel y byddai ar fyrddydd gaeaf, yn ôl awduron…

Adolygu


Angharad Tomos

Da oedd gweld y theatr yn Pontio yn gyfforddus lawn ar nos Iau, 21 Chwefror ar gyfer y ddrama Anweledig. Roedd y cynhwysion cywir ar gyfer noson dda yno – Ffion Dafis yn gwneud sioe un wraig, ac Aled Jones Williams yn awdur. Ychwanegwch ddyfeisgarwch…