Dadansoddi

Ffeirio yn Frankfurt


Elin Haf Gruffydd Jones

Amser darllen: 3 munud

17·10·2018

Un o ddigwyddiadau niferus Georgia fel gwlad wadd Ffair Lyfrau Frankfurt 2018


Yn y byd cyhoeddi, nodir yr Hydref gan Ffair Lyfrau Frankfurt sydd, gyda llaw, yn arddel ei henw swyddogol Almaeneg, Frankfurter Buchmesse, hyd yn oed wrth gyfathrebu’n Saesneg ac yn rhyngwladol. Dyma ganolbwynt y farchnad ar gyfer y diwydiant hwn, gyda dros 7,000 o stondinwyr, 10,000 o newyddiadurwyr, 2,500 o flogwyr, 4,000 o ddigwyddiadau a bron i 300,000 o ymwelwyr dros bum niwrnod. Ond nid pwyslais busnes yn unig sydd yma. Gyda’i rhed-bennawd ‘Prifddinas Syniadau y Byd’, mae’r Buchmesse yn gosod ei chenadwri ddiwylliannol ochr yn ochr â’i ffocws economaidd. Mae hyn yn dra gwahanol i dridiau proffesiynol Ffair Lyfrau Llundain sydd ar begwn arall y calendr, ar ddechrau’r Gwanwyn. ‘Gwlad Wadd’ sydd gan Ffrancffwrt bob blwyddyn, ond ‘Ffocws y Farchnad’ sydd gan Lundain.

Mae pensaernïaeth y Buchmesse yn dipyn mwy agored hefyd. Mae’n safle parhaol; yn rhannol oherwydd hynny, mae’n ddigwyddiad tipyn mwy na Llundain gydag ymwelwyr o blith y cyhoedd yn troedio’r un cynteddau a’r arddangosfeydd â’r bobl broffesiynol – y cyhoeddwyr, y datblygwyr gemau, crewyr a dosbarthwyr cynnwys – ag eithrio rhai mannau cudd. Fel rhan o draddodiad y Sadwrn olaf, pan fo’r rhan fwyaf o bobl y byd cyhoeddi’n dechrau ei throi hi am adref, mae cannoedd o oedolion ifanc yn cyrraedd, yng ngwisg a cholur eu cymeriadau ‘cos play’. Golygfa ryfeddol. Stormtroopers, cymeriadau animé a The Question oedd yn crwydro arddangosfa’r Wlad Wâdd – Georgia eleni, sydd â GDP is na Chymru, gyda llaw – a sawl, sawl Hermione Grainger yn y ciw toiledau. Ydy, hyd yn oed gydag effeithiolrwydd trefniadol ystrydebol yr Almaenwyr, mae ciw toiledau’r merched yn anghyfartal o hir. Mae sefyllian am ddeng munud sawl gwaith yn ystod y dydd i ddefnyddio toiledau’r rhyw hwn yn rhywbeth rydyn ni jyst i fod i’w dderbyn, am wn i, hyd yn oed ynghanol y dadleuon cyfredol ynglŷn â phwy sydd i ddefnyddio pa doiled. Pa bryd y mae penseiri a’u comisiynwyr yn mynd i gydnabod fod angen cynllunio adeiladau cyhoeddus yn wahanol, yn enw cydraddoldeb?

Roedd tywydd eleni’n anarferol o fwyn a chynnes, yn yr ugeiniau, a phobl y ffair yn ymlacio ar y borfa ac o gwmpas y stondinau yn yr awyr agored yng nghanol y safle. Doedd dim modd osgoi stondinau gan grwpiau oedd yn gwrthwynebu’r ormes yn Iran. Hyd yn oed y tu mewn, yn un o’r Pafiliynau Rhyngwladol, roedd protest dawel wrth stondin Rwsia i gefnogi’r gwneuthurwr ffilmiau o Wcráin, Oleg Sentsof. Ychydig ddyddiau ynghynt daeth ef â’i ympryd 145 diwrnod i ben. Yn 2015, fe’i dedfrydwyd i ugain mlynedd o garchar. Mae rhai o gyfarwyddwyr ffilmiau mwyaf adnabyddus Ewrop – Pedro Almodóvar, Agnieszka Holland, Ken Loach, Béla Tarr, Wim Wenders, Andrei Zvyagintsev – wedi datgan eu cefnogaeth iddo, ac ym mis Mehefin, pasiodd Senedd Ewrop benderfyniad drwy bleidlais yn galw ar awdurdodau Rwsia i ryddhau Oleg Sentsof yn syth ac yn ddiamod.

Twf yr adain dde, gwleidyddiaeth ymosodol ac ynysig, sathru hawliau lleiafrifoedd, diffyg parch a goddefgarwch, naratif yn newid, perygl yn cynyddu ac, o fewn hynny, yn achlysurol, Brexit. Doedd dim modd dianc rhag trafod y pynciau hyn. Hyd yn oed mewn cyfarfodydd am gyfnewid llenyddiaeth, datblygiadau technolegol, ffeirio cynnwys ac yn y blaen, ar ryw bwynt neu’i gilydd byddai’r sgwrs yn troi at y darlun mawr. Ac wrth gyflwyno Llyfr Glas Nebo Manon Steffan Ros, The Green Hollow Owen Sheers a chyfrolau eraill ar Silff Lyfrau Cyfnewidfa Lên Cymru i ddarpar gyhoeddwyr mewn gwledydd eraill, gellid gweld gwaith ein hawduron cyfoes yn rhan o’r darlun mawr hwnnw: straeon ôl-apocalyptaidd, o argyfwng ac ymdrechion pobl i oresgyn eu hamgylchiadau. Gall ein llenyddiaeth gyfoes gymryd ei lle yn y ffeirio rhyngwladol hydrefol hwn. 

Mae O’r Pedwar Gwynt yn gyhoeddiad annibynnol. Mae pob tanysgrifiad a chyfraniad yn hynod werthfawr wrth geisio sicrhau dyfodol llewyrchus i’r cylchgrawn.


Hyd yn oed mewn cyfarfodydd am gyfnewid llenyddiaeth, datblygiadau technolegol, ffeirio cynnwys ac yn y blaen, ar ryw bwynt neu’i gilydd byddai’r sgwrs yn troi at y darlun mawr

Dyddiad cyhoeddi: 17·10·2018

Yn ôl i frig y dudalen

Adolygu


Sioned Puw Rowlands

Wrth edrych am yn ôl i'r saithdegau a thurio cof plentyndod, synhwyraf bâr o lygaid yn serio'r tywyllwch. Ymhlith y gwmnïaeth a aeth yn bapur wal ymwybod wrth i mi aeddfedu, ynghanol cymdeithas ddigon ecsentrig Mary Vaughan Jones, gwelaf lygaid dolefus a phenderfynol…

Adolygu


Angharad Penrhyn Jones

Mae Gwn Glân Beibl Budr yn albwm sydd yn cydio yn eich calon o’r dechrau un ac yn gwrthod llacio gafael tan y nodyn olaf. Mae i’r caneuon hyn deimlad elfennol, oesol. Dyma albwm tywyll, dirdynnol; mae’n gynnil ac yn treiddio i’ch cwsg, yn tarfu ar eich…

Adolygu


Ceri Williams

Nodweddir perfformiadau Public Service Broadcasting gan gyfuniad unigryw o gerddoriaeth roc electronig egnïol a ffilmiau archif gwreiddiol – 'think Pathé meets Pet Shop Boys,' meddai'r Guardian. Trefnwyd y daith ddiweddaraf, a ddaeth i Ganolfan Gelfyddydau Pontardawe yn yr hydref, ar gefn llwyddiant yr albwm Every Valley.

Dyma un…

Dadansoddi


Dyfan Maredudd Lewis

Alla’i ddim bod yn sicr pryd oedd y tro cyntaf i mi glywed y dawn chorus yn iawn. Rwy’n siŵr fy mod i’n ymwybodol o’r ffenomen cyn i mi glywed y peth ei hun. A hynny, dybiwn i, oherwydd bod yr ymadrodd yn un sy’n gafael.…

Cyfansoddi


Giacomo Leopardi

Cyhoeddir ar ddiwrnod Santes Dwynwen eleni gyfieithiad Saesneg newydd o gasgliad o feddyliau a gwirebau un o awduron mwyaf nodedig yr Eidal, Giacomo Leopardi (1798-1837). Mae Leopardi fwyaf adnabyddus am ei gasgliad o gerddi, Canti (1835), a ystyrir yn un o binaclau llenyddiaeth Eidaleg. Dywedodd Italo Calvino amdano: 'Yr hyn sy'n wyrthiol am…

Dadansoddi


Morgan Owen

Pan symudais, dros dro, i ogledd-orllewin Cymru i fyw mewn cymuned Gymraeg lle mae’r iaith i’w chlywed o hyd yn hollol naturiol – i’r ‘Fro Gymraeg’, beth bynnag yw honno – darganfûm rywbeth annisgwyl: fy mod ers blynyddoedd wedi bod yn atal a chladdu fy nghefndir, sef y Cymoedd.…

Adolygu


Rhys Watkin

Cyflwynwyd cyngerdd o weithiau gan Ralph Vaughan Williams, Lili Boulanger, a’r Gymraes Rhian Samuel gan Gerddorfa Symffoni’r Coleg Cerdd a Drama fis Tachwedd, ar y thema ‘tirluniau’. Roedd cysgod Sul y Cofio a’r Rhyfel Mawr yn drwm ar y rhaglen, a gynhwysai The Lark Ascending (1914) a…

Dadansoddi


Qing Niao

Y diwrnod hwnnw, mi es i fy hen ysgol uwchradd. Dilynais yr un llwybr ag yr arferwn droedio’n ystod fy nhair blynedd yn ddisgybl yno. Bob haf, mae’r sefydliad hwn yn agored am fis ychwanegol ar gyfer y disgyblion sydd ar fin dechrau ar eu…