Dadansoddi

Y Dyn Rhydd


Qing Niao

Amser darllen: 6 munud

22·05·2018

Mae'r Tsieineaid yn hoff o ddilyn ffasiwn ac wrth eu boddau yn trwytho eu hunain mewn moethusrwydd, lliwiau a phatrymau. Yn bwysicach na dim i'r Tsieineaid y mae gwneud yr argraff iawn: mae'r awydd i dynnu sylw yn gryf ond hefyd yr awydd i gadw wyneb. Pobl sy'n swmera ydym – wedi ein gwisgo mewn dillad gwaith. Yn ein plith ceir hefyd yr hyn a adnabyddaf fel gwag-swmeriaid prysur.

Byw yn y wlad y mae'r gweithwyr hyn. Wedi pob tymor o waith mawr amaethyddol ymgasglant mewn ardaloedd penodol. Ar gyrion pethau y clustnodwyd yr ardaloedd hyn ganddynt. O dro i dro, daw cyflogwyr yma i chwilio amdanynt.

Gwisgant yn debyg i'w gilydd. Dillad hen yr olwg fel arfer, o liw glas neu wyrdd tywyll; cap glas ar yr hen ffurf filitaraidd ond heb y seren goch; pâr o sgidiau du lledr, a'r sawdl o blastig (yn draddodiadol, fe'u gwnaethpwyd â llaw gyda sawl haenen o ddefnydd wedi eu rhwymo'n droellog a'u gwnïo ag edafedd cotwm). Er na ddynodir eu proffesiwn gan eu dillad llychlyd, maent yn gosod ac arddangos eu hunain ag arddeliad, eu hoffer parod yn eu dwylo. Yr offer sy'n dynodi natur eu gwaith.

Fel milwyr bychain, mae'r rhawiau'n gorwedd, un yn ochr y llall, ers y bore. Mewn cornel, gorffwys y rholiwr paent ar flaen ei garn hir; caiff ambell roliwr ei ddal mewn llaw, a thro arall, ei wnïo'n sownd mewn bag trwm a ollyngwyd ar lawr. Yn y bag hwn, o ddefnydd gwyrdd tywyll, y cedwir yr holl offer yn drefnus. Dim ond un boced sydd i'r bag a fflap yn cau amdano gyda'r geiriau 'Trydanwr Rhyngwladol' neu 'Gwneuthuriad Graenus a Solet'.
 

Llun gan Qing Niao: Y Dynion Rhydd wedi ymgynnull yn Xining, Qinghai, Awst 2014
 

Mae'r offer a'r bagiau fel petaent yno i arwyddo cymhwyster. Ond weithiau, ceir cardiau busnes ym mhocedi'r gweithwyr hyn a'r enw, yr arbenigedd a'r rhif ffôn yn unig wedi eu cofnodi. Ffurfir grwpiau ganddynt ar sail cydweithredol; ceir y nafis i ofalu am y ffyrdd, y plastrwyr, yr adeiladwyr... Dônt i drefniant ymysg ei gilydd ac yna, rhoddir rhwydd hynt i'r cwsmeriaid. Maent yn griw siaradus. Yn ystod y dydd, yn eu hamser hamdden, fe'u gwelwn yn chwarae pocer efo mymryn o bres. Fel arall down o hyd iddynt yn amgylchynu cwsmer neu ddau, eu cardiau busnes wedi eu codi i'r awyr, yn mynnu'n groch: Fi! Mae brwdfrydedd yn cael ei werthfawrogi ac mae'r offer yn eu dwylo yn arwydd digamsyniol o'u busnes.

Pobl gynnes ydynt, gyda digon o amser i sbario. Fel gwynwy yn glynu mewn melynwy, amgylchynant eu cwsmer. Unwaith mae pawb yn gytûn ar y cyflog, bydd un ohonynt wedi ei hurio, ond nid yw hynny'n golygu ei fod yn well na'r lleill.

Gofynnais iddynt 'pam nad ewch chi i weithio i gwmni?' Meddyliais y byddai mwy o alw yno, cyflog sefydlog o leiaf, a gwaith bob dydd. Ond meddant dan wenu: 'Os na ddaw pres heddiw, daw pres fory'.

Mae'r Tsieineaid ar y cyfan yn mwynhau cael enw da. Maent yn ofalus o'u hymddangosiad; does a wnelo hyn ddim oll â'u haddysg, eu meddylfryd, eu syniadau, sydd yn groesddywediad rywsut. Ond i'r gwrthwyneb, mae'n well gan y gwag-swmeriaid prysur eu rhyddid. Fe'u galwaf yn ryddfreinwyr, yn ddynion rhydd (er nad ydynt mewn gwirionedd yn rhydd). Maent yn byw heb eu hymrwymo'n gymdeithasol a hynny'n eu taro'n drefniant mwy cyffyrddus. Democratiaeth byd gwaith yw hon – democratiaeth sy'n annibynnol ar wleidyddiaeth. Yma, ymhlith y clystyrau hyn o weithwyr, gadewir y dewis i'w cwsmeriaid. Ond mae ganddynt hwythau'r gweithwyr ddewis hefyd – i weithio neu i beidio â gweithio. Nid democratiaeth ydyw, mewn gwirionedd, ond ffordd o fyw ar sail dewis personol. Onid dyna'ch dymuniad chithau yn y Gorllewin?


'Deg mlynedd sydd ers fy mod yn byw fel dieithryn – yn ddieithryn yn Ffrainc yn ogystal ag yn fy ngwlad enedigol, Tsieina. Y mynd a dod rhwng y ddwy wlad hyn sydd wedi ffurfio fy hunaniaeth ddwbl. Euthum i'r arfer o ddadansoddi ac yna dethol fy nghysyniadau'n ofalus o'r ddau fyd hyn, ond yna, deuthum i ddeall mai delwedd – yn y ddwy wlad – yw bywyd 'pobl eraill'.' Qing Niao


Mae O’r Pedwar Gwynt yn gyhoeddiad annibynnol. Mae pob tanysgrifiad a chyfraniad yn hynod werthfawr wrth geisio sicrhau dyfodol llewyrchus i’r cylchgrawn.


 

Categorïau:

Tsieina, Ysgrifau, Qing Niao, Gwaith

 


Pobl gynnes ydynt, gyda digon o amser i sbario. Fel gwynwy yn glynu mewn melynwy, amgylchynant eu cwsmer

Dyddiad cyhoeddi: 22·05·2018

Yn ôl i frig y dudalen

Cyfansoddi


Llŷr Gwyn Lewis

Fe lynai’r smwclaw’n styfnig at ffensys dur y gwaith ac arwydd ‘stop’ annhymig y reilwe’n grachen-graith pan o’wn heb styried clywed clais ym mhen y lein, mond cwmni’i lais ... 

Adolygu


Morgan Owen

Er mwyn creu hanes, sef naratif yn y bôn, mae’r hanesydd yn dethol o blith digwyddiadau di-ben-draw nad ydynt o anghenraid yn gysylltiedig â'i gilydd yn yr ystyr wrthrychol, ddilyniannol. Yn yr un modd, mae’r ffotograffydd, wrth dynnu a threfnu lluniau at gasgliad, yn dethol o blith…

Cyfansoddi


Qing Niao

Yn Tsieina, ceir diwylliant y sgwâr cyhoeddus: Sgwâr Tiananmen, Sgwâr y Weriniaeth, sgwariau bychain mewn trefi, a’r gerddi, a ddefnyddir ar gyfer ymgynulliadau mawr, cyhoeddus. Mae’r gofod hwn ar gyfer pawb; yn ystod y bore, maent yn aml wedi eu llenwi gan bensiynwyr, o bump tan…

Dadansoddi


Rhys Llwyd

Yn 1974, bu R Tudur Jones yn ddylanwadol wrth i Blaid Cymru geisio penderfynu lle y safai ar y sbectrwm dde-chwith. Roedd Tudur Jones, fel Gwynfor, yn credu na ddylai Plaid Cymru ildio i rethreg yr oes, hynny yw na ddylai ddatgan a…

Cyfansoddi


Elin Haf Gruffydd Jones

Meddai bardd Her Gyfieithu 2019, Julia Fiedorczuk o Wlad Pwyl: ‘Yr hyn sy'n ddelfrydol i mi ydy barddoniaeth sydd yn ymgomio gyda disgyblaethau eraill, er enghraifft bioleg; barddoniaeth sydd yn agored i ystod eang o fodau ac emosiynau, ond sydd hefyd ar yr un pryd yn ostynedig ac yn…

Dadansoddi


Aled Gruffydd Jones

‘La verdad no le interesa a nadie’, nid yw’r gwir o ddiddordeb i neb. Rhain oedd geiriau rhybuddiol ac iasoer un o gyfeillion Javier Cercas pan glywodd am fwriad disyfyd yr awdur i gychwyn cloddio i hanes ac ymdreiddio i feddylfryd ewythr ei fam, y ffasgydd brwdfrydig Manuel…

Dadansoddi


Gareth Leaman

Yn y misoedd diwethaf, ar hyd ac ar led Cymru, daeth dau fudiad protest gwahanol ond rhyng-gysylltiedig i'r amlwg, gan ddod at ei gilydd yn ein prifddinas. Y cyntaf yw'r adain Gymreig i'r mudiad rhyngwladol Extinction Rebellion a fu allan ar y stryd yn…

Dadansoddi


Morgan Owen

Beth yw wyneb poblyddiaeth? Wyneb blinedig, trist, trallodus. Nid yw’r ffromi a’r ysgyrnygu ond crychau egnïol, dros dro, ar y wyneb hwn; yn y dwfn y mae’r casineb yn llechu. A phrin mewn gwirionedd y bydd y casineb hwn yn brigo’n agored yng nghwrs y rhygnu…