# Catrin Ashton

Dro ar ôl tro, mae pobl yn gofyn i mi: Pam ar wyneb y ddaear wyt ti’n gomiwnydd? Mae’r mwyaf empathig ohonynt yn dweud wrthyf fod y syniadau’n gyfiawn ac yn werth ymgyrchu drostynt, ond bod y ‘branding’ yn hollol anghywir; mae gormod o orthrwm…

‘Roedd Wittgenstein yn hoffi Abertawe – ei phobl, y wlad o’i hamgylch, ac arfordir anhygoel Penrhyn Gŵyr – ond yr hyn a’i denodd yn y lle cyntaf oedd y cyfle i ymdrafod gyda’i gyfaill a’i fyfyriwr Rush Rhees.’ Dyma frawddeg agoriadol pennod…

Bûm yn lwcus i dderbyn copi o’r Cloc Tywod yn Eisteddfod Genedlaethol Pontypridd eleni. Mae Pontypridd yn un o gartrefi’r Wenhwyseg gynt, ac yn nhudalennau’r nofel ceir cyffyrddiadau annisgwyl ohoni: dônt o enau El Hadad (‘y Gof’, mewn Arabeg) yn y…

Yn weddol ddiweddar, roeddwn mewn gweithdy oedd yn trafod meddalwedd cyfieithu awtomatig. O’r Weriniaeth Tsiec y daeth y feddalwedd benodol hon yn wreiddiol ac yn ôl pob sôn, roedd i fod yn dda. Roeddwn yn gwrando ar gyfieithwyr profiadol yn trafod…

Mewn sgwâr tawel, coediog yn Clerkenwell Green yn Llundain, saif y Marx Memorial Library and Workers’ School. Yn yr adeilad hwn mae ystafell ddarllen a llyfrgell yn llawn llyfrau a phamffledi sy’n cofnodi hanes y dosbarth gweithiol a hanes…

Ers y pandemig, wrth i ni wynebu pwysau newydd ar ein systemau economaidd, cymdeithasol a gwleidyddol, mae syniadau Silvia Federici (Parma, 1942–) yn dod yn fwyfwy perthnasol. Roedd hi’n un o sylfaenwyr y mudiad Wages for Housework yn nechrau’r…

Efallai y dylwn gyfaddef fan hyn, ar y dechrau, fy mod i’n Gomiwnydd ac felly rwyf wedi bod yn darllen The Communist Party of Great Britain and the National Question in Wales 1920–1991 fel aelod o Blaid Gomiwnyddol Prydain (CPB). I mi, mae’r profiad…

Gorchuddia’r cen y garreg fel patrwm o rew ar wydr, ond parhau yn weladwy mae’r rhifau sydd wedi eu cerfio yn y piler triongl. Maent yn nodi bod y garreg yn sefyll 1,588 o droedfeddi uwchben lefel y môr. O’r fan hon, mae’r mynydd i’w weld yn ei holl…