Adolygu

Adolygu


Dylan Huw

Artes Mundi, a agorodd ei hwythfed arddangosfa ddiwedd mis Hydref yn yr Amgueddfa Genedlaethol yng Nghaerdydd, yw gwobr gelf ‘fwyaf’ y Deyrnas Gyfunol – fel mae ei nodiadau i ymwelwyr yn hoff o’n hatgoffa. Er ei bod, o ran proffeil, yn parhau i geisio dal i…

Adolygu


Miriam Elin Jones

Mewn sioe gerdd lachar, How to Win Against History, y dysgais i gyntaf am fodolaeth pumed Marcwis Môn. Gyda’r fersiwn honno o stori anhygoel y dyn hwn yn fyw yng fy nghof – dyn a wariodd bob ceiniog o’i gyfoeth teuluol ar ddeiamwntiau…

Adolygu


Morgan Owen

Gorddefnyddir yr ansoddair ‘cynnil’ wrth adolygu a gwerthu nofelau Cymraeg: perthyn y gair i eirfa (an)feirniadol dra ystrydebol erbyn hyn, nad yw’n golygu odid ddim (ail agos i ‘cynnil’ yw ‘cignoeth’). Yn yr achos hwn, fodd bynnag, hynod briodol yw’r gair ‘cynnil’ a chlod mawr i’r awdur yw y llwyr…

Adolygu


Katie Gramich

Ym mhennod gyntaf ei lyfr dylanwadol The Dragon has Two Tongues (1968), sy’n sôn am ei ddatblygiad fel awdur, mae Glyn Jones – brodor o Ferthyr – yn datgan: ‘While using cheerfully enough the English language, I have never written in it a word about any country…

Adolygu


Dyfrig Jones

Prin fod unrhyw un yn ysgrifennu am hil yn Unol Daleithiau’r America heddiw â’r un angerdd, yr un dyfeisgarwch, yr un graen â Ta-Nehisi Coates. Ef, yn ôl Toni Morrison, yw etifedd James Baldwin, yr unig un a lwyddodd i lenwi’r gwacter sydd wedi bodoli ers…

Adolygu


Angharad Penrhyn Jones

Nid yw’r cysyniad o boblyddiaeth yn un cwbl eglur. Caiff y gair ei luchio o gwmpas y dyddiau hyn, a’i ddefnyddio mewn ffyrdd mor llac ac amwys nes ei fod, bron iawn, yn ddiystyr. Weithiau, fe’i defnyddir i ddynodi ‘poblogaidd’, dro arall, ‘ffasgaidd’. Nid yr…

Adolygu


O’r Pedwar Gwynt

Codi Llais, gol. Menna Machreth (Y Lolfa, Gorffennaf 2018)

Yn y gyfrol hon, mae yma drafodaeth ar holl gyfoeth a chymhlethdod profiadau merched heddiw: natur wrywaidd gwleidyddiaeth ein Senedd; y rhagfarnau a wynebir gan amaethwyr benywaidd; aflonyddu rhywiol yng nghoridorau San…

Adolygu


Casi Dylan

Gall yr annisgwyl gynnig ffordd newydd o weld y byd. Yn ‘Llygad y Dydd yn Ebrill’ Saunders Lewis, un blodyn bach sy’n troi cae gwanwyn yn ‘Llwybr Llaethog’: ‘Doe gwelais lygad y dydd / fel drych harddwych y wawrddydd; / echdoe dibris y troediwn, / a doe…

Adolygu


Emyr Lewis

Crëwyd Cynulliad Cenedlaethol cyntaf Cymru yn 1998. Diddymwyd ef yn 2006. Er mai dyma’r gwirionedd cyfreithiol, nid dyma ganfyddiad pobl Cymru, ac felly nid dyma’r gwirionedd gwleidyddol. Y rheswm dros hynny yw bod sefydliad arall o’r un enw wedi ei greu, er ei fod o ran…

Adolygu


Alan Llwyd

Cyfnod creulon, didostur oedd cyfnod y Rhyfel Mawr; cyfnod o ddioddefaint mawr, dioddefaint corfforol yn ogystal â dioddefaint meddyliol. Yn ystod y blynyddoedd 1914-1918 y cymerwyd rhyddid dyn oddi arno. Ar ôl 2 Mawrth 1916, pan ddaeth gorfodaeth filwrol i rym, nid oedd…

Adolygu


Megan Tomos

Fel awdures plant yr adwaenid Elena Puw Morgan tan i Nansi Lovell: Hunangofiant Hen Sipsi ennill gwobr y Brif Nofel iddi yn Eisteddfod Genedlaethol Caergybi 1927. Yn 1933 y cyhoeddwyd y nofel gyntaf; o ganlyniad i’w phoblogrwydd, cafodd ei hailargraffu yn 1934…

Adolygu


Angharad Puw Davies

Clywsom gryn dipyn dros yr haf am ben-blwydd y Gwasanaeth Iechyd yn ddeg a thrigain oed, a bu llawer yn cofio cyfraniad y Cymro Aneurin Bevan yn ei sefydlu. Llai o sôn fu, yn y wasg Gymraeg o leiaf, am golli…

Adolygu


Ned Thomas

Meta-stori sydd gen i, sef hanes y ffordd yr adroddir y stori: stori Gareth Jones yn Rwsia ac Wcráin. Bydd llawer wedi clywed, yn fras o leiaf, am y newyddiadurwr ifanc a mentrus o Gymro a fu’n llygad-dyst i newyn mawr Sofietaidd…

Adolygu


Owen Martell

Mae ‘Maes E’ ar Libertino yn ymgais hollol orfoleddus – a hollol dorcalonnus – i ddiffinio iwtopia ar dir Cymru. Caiff hen Faes B y 60au (sy’n teimlo erbyn hyn fel relic o hen fyd agrarian, diflanedig) ddosaid o foddion, yn y gobaith y daw tyfiant mwy eangfrydig, mwy goddefgar a…

Adolygu


Jane Aaron

Mae’r elw o werthiant y nofel hon yn mynd tuag at helpu ffoaduriaid rhyfel. Dyna’r hyn mae prif gymeriad Llinynnau, Ceridwen Jeremy, yn ei wneud hefyd, wrth iddi roi lloches yn ei chartref yng nghefn gwlad Ceredigion i ffoaduriaid o’r rhyfel yn Syria, yn ogystal â…

Adolygu


Dyfrig Williams

Cyfrol i herio ein persbectif ar fyd gwaith a'r cyd-destun economaidd sy'n ei hybu yw Bullshit Jobs: A Theory gan yr anthropolegydd David Graeber. Mae'r awdur, sydd yn Athro yn yr LSE, eisoes yn adnabyddus am fathu'r slogan y mudiad Occupy Wall Street, 'We are the 99%', ac am…