Adolygu

Adolygu


Rhianwen Daniel

Mae cymhwyso damcaniaeth ôl-drefedigaethol at hanes, diwylliant a gwleidyddiaeth Cymru wedi dod yn gynyddol ffasiynol dros y blynyddoedd diwethaf. Enghraifft newydd o hyn yw llyfr Martin Johnes, Wales: England’s Colony? Yn y gyfrol hon, dadleuir i'r gwrthwyneb na ddylid dehongli’r berthynas rhwng Cymru a Lloegr mewn termau trefedigaethol.

Adolygu


Gruffydd Aled Williams

‘Epig o nofel fydd yn byw yn y cof’ meddai Jon Gower mewn broliant ar glawr y nofel hon. Anodd fyddai anghytuno: o ran rhychwant amser a chymeriadaeth dyma’r fwyaf uchelgeisiol o bum nofel Jerry Hunter, ac, fe ddichon, un o’r nofelau mwyaf uchelgeisiol erioed…

Adolygu


Ceridwen Lloyd-Morgan

Bu pobl yn hoff o wneud rhestri erioed. Cymorth i’r cof, mae’n debyg, oedd diben llawer o’r casgliadau o enwau, ffenomenâu, traddodiadau neu wybodaeth arall a fu’n boblogaidd yn yr Oesoedd Canol. Ar wahân i’r Trioedd, lle crynhowyd traddodiadau storïol mewn cyfresi o dri, bu bri ar restri o bump, o saith, naw,…

Adolygu


M Wynn Thomas

‘Mae’r holl awduron y gwn i amdanynt yn ateb mewn un gair pan ofynnir iddynt sut mae datblygu’n awdur: “Darllenwch.”’ Dyna ddywed Marilynne Robinson yn ei chasgliad o ysgrifau When I Was a Child I Read Books (2012). Caf fy mlino wrth weld cynifer o gyw-awduron ein cyfnod ni yn…

Adolygu


Nici Beech

Wrth ddarllen papurau newydd y penwythnos mae gen i bob amser ddiddordeb yn y ryseitiau a’r straeon nodwedd am gynhyrchwyr, neu am dueddiadau ym maes bwyd. Ond at golofnau’r beirniaid bwytai y byddaf yn troi gyntaf. Er bod y rhan fwyaf ohonynt ymhell iawn o’m…

Adolygu


Meilyr Powel

Ceir sawl astudiaeth ddiweddar sy’n bwrw golwg ar y profiad Cymreig o’r Rhyfel Byd Cyntaf, gan gyfrannu’n amserol at ein dealltwriaeth o un o gyfnodau mwyaf cythryblus a gwaedlyd hanes Cymru fodern. Dylid croesawu’r don newydd hon o hanesyddiaeth Gymreig, sydd wrth gwrs yn rhan o…

Adolygu


Bethan Mair

‘Who wants to live forever?’, fel y canai Freddie Mercury mor angerddol. Mewn oes gynyddol anghrefyddol, collodd tragwyddoldeb ac ebargofiant eu grym, ond aeth ceisio edrych yn oesol ifanc, waeth beth fo’r dyddiad ar y dystysgrif geni, yn fwyfwy anhepgor. Yn y nofel fer hon,…

Adolygu


Grug Muse

‘Urddas’ – yr hyn a adferir ym Mhrydain yn sgil Brexit, yn ôl y sôn: yr hawl i ddal ein pennau’n uchel, fel gwlad sofran, ac i ddychwelyd i’r dyddiau euraidd hynny pan oedd Prydeindod yn gosod safonau moesol a diwylliannol dros y byd; pan oedd Saesneg yn iaith…

Adolygu


T Robin Chapman

Tua chwarter canrif yn ôl – ac mae’n debyg bod a wnelo drwgdybiaeth ffasiynol y cyfnod o statws breintiedig yr awdur â’r peth – bu newid sylfaenol yn agwedd beirniadaeth lenyddol Gymraeg tuag at swyddogaeth y cofiant. Yn lle’r pwyslais a welwyd gynt ar deilyngdod y gwrthrych,…

Adolygu


O’r Pedwar Gwynt

Mae Kindred bellach wedi hawlio ei lle fel clasur sydd yn plethu ffuglen wyddonol â llenyddiaeth Affro-Americanaidd. Dyma’r nofel ffuglen wyddonol gyntaf a ysgrifennwyd gan ddynes Affro-Americanaidd ... 

Adolygu


Emyr Glyn Williams

Mi fydd gŵyl yn dathlu’r ddau wneuthurwr ffilmiau o Siapan, Yasujirō Ozu a Hirokazu Kore-Eda, yn cael ei chynnal yn Sinema Pontio, Bangor, ym mis Mehefin. Yn yr ysgrif hon, myfyria Emyr Glyn Williams ar y cwestiynau y mae eu ffilmiau yn eu codi…

Adolygu


Gareth Evans-Jones

Egyr y gyfrol hon gydag ysgrif gan Howard Williams sy’n gosod gwaith a syniadaeth T H Parry-Williams mewn cyd-destun athronyddol. Dechreuir trwy olrhain y gwahanol agweddau a ddylanwadodd ar y bardd a’r ysgrifwr, megis iddo ddilyn cyrsiau seicoleg ac athroniaeth dan gyfarwyddyd yr athronydd…

Adolygu


Dyfrig Williams

Mae cyfrol ddiweddaraf Mariana Mazzucato, Athro yng Ngholeg Prifysgol Llundain, yn ddadl angerddol dros fuddsoddi a gwario er budd ein dyfodol. Yn ôl yr awdur, dylid ailfeddwl y berthynas rhwng marchnad a llywodraeth a bod yn gwbl lygatglir ynghylch pwy sydd yn…

Adolygu


Pedr Jones

Ar drothwy’r Rhyfel Mawr, roedd tueddiad gan y Cymry i gysylltu militariaeth â Seisnigrwydd, Eglwys Lloegr a gormes landlordiaeth. Yn y gyfrol bwysig hon gan Aled Eurig, sydd yn ffrwyth ymchwil archifol sylweddol, cawn ein hatgoffa bod nifer y Cymry a ymunodd â’r Fyddin yn…

Adolygu


Llio Mai Hughes

Nos Wener, 15 Mawrth, perfformiodd Cymdeithas John Gwilym Jones eu cynhyrchiad cyntaf yn Stiwdio Pontio, Bangor. Ac Eto Nid Myfi oedd y ddrama, a phob tocyn wedi’i werthu. Roedd Pontio yn llawn bwrlwm wrth i’r dorf ymgasglu; yn eu mysg roedd myfyrwyr, cyn-fyfyrwyr, darlithwyr,…

Adolygu


Angharad Tomos

Da oedd gweld y theatr yn Pontio yn gyfforddus lawn ar nos Iau, 21 Chwefror ar gyfer y ddrama Anweledig. Roedd y cynhwysion cywir ar gyfer noson dda yno – Ffion Dafis yn gwneud sioe un wraig, ac Aled Jones Williams yn awdur. Ychwanegwch ddyfeisgarwch…