Adolygu

Adolygu


Dafydd Johnston

Cyfrol eang ei gorwelion yw hon, ac mae’r casgliad o naw ysgrif sydd ynddi yn goleuo amryw agweddau ar gysylltiadau Cymru â’r byd ehangach dros gyfnod o ryw fil o flynyddoedd.

Y berthynas rhwng Cymru a Lloegr sydd dan sylw mewn nifer o’r ysgrifau, yn…

Adolygu


Jane Aaron

Mewn cyfweliad yn dwyn y teitl ‘Gwleidyddiaeth Gobaith’ (‘The Politics of Hope’), dywedodd y beirniad a’r nofelydd Raymond Williams yn 1987, ychydig fisoedd cyn ei farwolaeth, ei fod yn ystyried ei Gymreictod yn fodd i ddeall yr amwysedd a’r cymhlethdodau sydd heddiw’n rhan o bob hunaniaeth.…

Adolygu


Elan Grug Muse

Mae delweddau o drais yn rhan annatod a holl-bresennol o’n bywydau heddiw. Ac eto, mae’n debyg na fu cyfnod mwy tawel yn hanes Cymru o ran ein profiad uniongyrchol o derfysg. Peryglus, wrth gwrs, yw galw unrhyw gyfnod yn unigryw. Ond ni fu…

Adolygu


Bethan Mair

Yn yr oes ‘wrth-ddeallusol’ sydd ohoni, syndod yw sylweddoli bod angen ychydig o wybodaeth o’r Clasuron i werthfawrogi dwy o brif nofelau Cymraeg 2018. Nofel hanes enfawr ym mhob ffordd yw un ohonynt, gan y diweddar Gwynn ap Gwilym, am fywyd a chyfnod Dr…

Adolygu


Llinos Dafis

Mae teitl nofel ddiweddaraf Jon Gower yn cyhoeddi ei llinach yn ddiamwys. Nid syndod yw gweld y genre hwn yn treiddio trwy byrth ffuglen Gymraeg oherwydd mae’r noirs yn holl bresennol ym mhob cyfrwng, bron, o gelfyddyd bellach.

Gair a ddefnyddiwyd gyntaf ym…

Adolygu


Dan Evans a Sara Huws

Mae’r ymdrech i’n hargyhoeddi ni i gyd mai Caerdydd yw’r lle gorau dan haul i fyw yn ddidrugaredd. Yn y taflenni corfforaethol slic ac yn sentimentaleiddiwch mursennaidd propaganda answyddogol ei dinasyddion megis ‘I loves the ’diff’, mae’r neges yn glir. Mae Caerdydd yn anhygoel! Lle ardderchog i fyw a gweithio!…

Adolygu


Gwilym Tudur

Yr oedd fel petai’r byd mawr y tu allan yn gynnwrf i gyd ym 1968. Tasgai fflam y chwith newydd dros y Cyfandir, gan daflu gwreichion ar golegau Lloegr. Yr ochr arall inni, daeth yn wrthdaro hanesyddol yn yr Ynys Werdd. Yma…

Adolygu


Llion Wigley

Yn hanesyddiaeth blynyddoedd cynhyrfus y 1960au fe welir 1968 yn gyffredinol fel uchafbwynt chwyldro’r genhedlaeth ifanc ledled y byd. O safbwynt y diwylliant Cymraeg, y broblem sylfaenol gyda’r amryw astudiaethau hanesyddol yw eu bod, bron yn ddieithriad, yn anwybyddu profiadau’r Cymry yn ystod y…

Adolygu


O’r Pedwar Gwynt

Cyfrol a gyhoeddwyd ugain mlynedd yn ôl bellach yw hon, gyda darluniau cain gan Islwyn Williams. Fe’i hysgrifennwyd ar ffurf dyddiadur ac mae’n gofnod o’r bywyd gwyllt y daw’r awdur ar ei draws dros flwyddyn gron. Mae gwybodaeth Bethan Wyn Jones, fel y gŵyr unrhyw un sy’n…

Adolygu


Einion Gruffudd

Mae Kate Raworth yn cicio yn erbyn tresi ei phroffesiwn. Yn ei llyfr Doughnut Economics, a gyhoeddwyd y llynedd, â i gryn drafferth i egluro pam y dewisodd y fath deitl a pham mae angen rhoi cymaint o bwyslais ar ddarn bach…

Adolygu


João Morais

Gan wisgo mantell y flâneur a'r hanesydd, dyma ni Peter Finch yn ôl ar strydoedd Caerdydd. Mae'n llwyddo i gyflwyno gwedd newydd eto fyth i ni ar y brifddinas, gan ddadlennu ei hyd a'i lled mewn ffyrdd annisgwyl. Un o ryfeddodau'r gyfres yw ei bod yn tywys rhywun i gorneli na fyddai gennym…

Adolygu


Ruth Richards

Maen nhw'n edrych fel pâr o hipstyrs o ddwy wahanol genhedlaeth. Yr hynaf yn farfog (gafrog hefyd, fel mae'n digwydd), a'r llall yn eiddgar a braidd yn betrusgar dan ei gýt powlen. Mae'r ddau yn syllu arnom drwy'r math o sbectolau a ffafrir, hyd heddiw, gan bobl…

Adolygu


O’r Pedwar Gwynt

Lle mae'r nofelydd Cymraeg sy'n abl i gymell cenedl gyfan i sefyll o flaen ei gwell? Dyma gwestiwn sy'n codi'n gyson yn sgyrsiau anffurfiol O'r Pedwar Gwynt. Gyda marwolaeth Philip Roth ar 23 Mai 2018, awdur yr enwog American Pastoral (1997), mae’r cwestiwn yn codi ei ben eto fyth.

Adolygu


Mike Parker

Wrth ymddeol, troi at yoga neu jig-sos mae ambell un. Ond her go swmpus mae John Osmond – cyn-gyfarwyddwr y Sefydliad Materion Cymreig ac, ar un adeg, ymgeisydd Plaid Cymru yn ei ardal enedigol, Sir Benfro – wedi gosod iddo'i hun. Mae wrthi'n…

Adolygu


Alan Llwyd

Rhyw fath o Bum Llyfr Kerddwriaeth sydd gen i, sef pum llyfr o farddoniaeth. Mae gen i lyfrgell eang o ryw dair mil o lyfrau yn fy nghartref, a bûm yn ddarllenwr mawr oddi ar fy arddegau cynnar. Mae cannoedd o…

Adolygu


Janet Aethwy

Te yn y Grug gan Kate Roberts (1959)

Bu'r llyfr hwn yn ddylanwad mawr arna i. Dyma un o'r darnau cyntaf erioed i mi ei berfformio ar lwyfan ac roedd geiriau Kate Roberts yn rhan annatod o’r cyfareddu. Bûm yn ffodus i’m hathro Cymraeg ar y pryd benderfynu…