Adolygu

Adolygu


Sioned Puw Rowlands

Wrth edrych am yn ôl i'r saithdegau a thurio cof plentyndod, synhwyraf bâr o lygaid yn serio'r tywyllwch. Ymhlith y gwmnïaeth a aeth yn bapur wal ymwybod wrth i mi aeddfedu, ynghanol cymdeithas ddigon ecsentrig Mary Vaughan Jones, gwelaf lygaid dolefus a phenderfynol…

Adolygu


Angharad Penrhyn Jones

Mae Gwn Glân Beibl Budr yn albwm sydd yn cydio yn eich calon o’r dechrau un ac yn gwrthod llacio gafael tan y nodyn olaf. Mae i’r caneuon hyn deimlad elfennol, oesol. Dyma albwm tywyll, dirdynnol; mae’n gynnil ac yn treiddio i’ch cwsg, yn tarfu ar eich…

Adolygu


Ceri Williams

Nodweddir perfformiadau Public Service Broadcasting gan gyfuniad unigryw o gerddoriaeth roc electronig egnïol a ffilmiau archif gwreiddiol – 'think Pathé meets Pet Shop Boys,' meddai'r Guardian. Trefnwyd y daith ddiweddaraf, a ddaeth i Ganolfan Gelfyddydau Pontardawe yn yr hydref, ar gefn llwyddiant yr albwm Every Valley.

Dyma un…

Adolygu


Rhys Watkin

Cyflwynwyd cyngerdd o weithiau gan Ralph Vaughan Williams, Lili Boulanger, a’r Gymraes Rhian Samuel gan Gerddorfa Symffoni’r Coleg Cerdd a Drama fis Tachwedd, ar y thema ‘tirluniau’. Roedd cysgod Sul y Cofio a’r Rhyfel Mawr yn drwm ar y rhaglen, a gynhwysai The Lark Ascending (1914) a…

Adolygu


Dylan Huw

Artes Mundi, a agorodd ei hwythfed arddangosfa ddiwedd mis Hydref yn yr Amgueddfa Genedlaethol yng Nghaerdydd, yw gwobr gelf ‘fwyaf’ y Deyrnas Gyfunol – fel mae ei nodiadau i ymwelwyr yn hoff o’n hatgoffa. Er ei bod, o ran proffeil, yn parhau i geisio dal i…

Adolygu


Miriam Elin Jones

Mewn sioe gerdd lachar, How to Win Against History, y dysgais i gyntaf am fodolaeth pumed Marcwis Môn. Gyda’r fersiwn honno o stori anhygoel y dyn hwn yn fyw yng fy nghof – dyn a wariodd bob ceiniog o’i gyfoeth teuluol ar ddeiamwntiau…

Adolygu


Morgan Owen

Gorddefnyddir yr ansoddair ‘cynnil’ wrth adolygu a gwerthu nofelau Cymraeg: perthyn y gair i eirfa (an)feirniadol dra ystrydebol erbyn hyn, nad yw’n golygu odid ddim (ail agos i ‘cynnil’ yw ‘cignoeth’). Yn yr achos hwn, fodd bynnag, hynod briodol yw’r gair ‘cynnil’ a chlod mawr i’r awdur yw y llwyr…

Adolygu


Katie Gramich

Ym mhennod gyntaf ei lyfr dylanwadol The Dragon has Two Tongues (1968), sy’n sôn am ei ddatblygiad fel awdur, mae Glyn Jones – brodor o Ferthyr – yn datgan: ‘While using cheerfully enough the English language, I have never written in it a word about any country…

Adolygu


Dyfrig Jones

Prin fod unrhyw un yn ysgrifennu am hil yn Unol Daleithiau’r America heddiw â’r un angerdd, yr un dyfeisgarwch, yr un graen â Ta-Nehisi Coates. Ef, yn ôl Toni Morrison, yw etifedd James Baldwin, yr unig un a lwyddodd i lenwi’r gwacter sydd wedi bodoli ers…

Adolygu


Angharad Penrhyn Jones

Nid yw’r cysyniad o boblyddiaeth yn un cwbl eglur. Caiff y gair ei luchio o gwmpas y dyddiau hyn, a’i ddefnyddio mewn ffyrdd mor llac ac amwys nes ei fod, bron iawn, yn ddiystyr. Weithiau, fe’i defnyddir i ddynodi ‘poblogaidd’, dro arall, ‘ffasgaidd’. Nid yr…

Adolygu


O’r Pedwar Gwynt

Codi Llais, gol. Menna Machreth (Y Lolfa, Gorffennaf 2018)

Yn y gyfrol hon, mae yma drafodaeth ar holl gyfoeth a chymhlethdod profiadau merched heddiw: natur wrywaidd gwleidyddiaeth ein Senedd; y rhagfarnau a wynebir gan amaethwyr benywaidd; aflonyddu rhywiol yng nghoridorau San…

Adolygu


Casi Dylan

Gall yr annisgwyl gynnig ffordd newydd o weld y byd. Yn ‘Llygad y Dydd yn Ebrill’ Saunders Lewis, un blodyn bach sy’n troi cae gwanwyn yn ‘Llwybr Llaethog’: ‘Doe gwelais lygad y dydd / fel drych harddwych y wawrddydd; / echdoe dibris y troediwn, / a doe…

Adolygu


Emyr Lewis

Crëwyd Cynulliad Cenedlaethol cyntaf Cymru yn 1998. Diddymwyd ef yn 2006. Er mai dyma’r gwirionedd cyfreithiol, nid dyma ganfyddiad pobl Cymru, ac felly nid dyma’r gwirionedd gwleidyddol. Y rheswm dros hynny yw bod sefydliad arall o’r un enw wedi ei greu, er ei fod o ran…

Adolygu


Alan Llwyd

Cyfnod creulon, didostur oedd cyfnod y Rhyfel Mawr; cyfnod o ddioddefaint mawr, dioddefaint corfforol yn ogystal â dioddefaint meddyliol. Yn ystod y blynyddoedd 1914-1918 y cymerwyd rhyddid dyn oddi arno. Ar ôl 2 Mawrth 1916, pan ddaeth gorfodaeth filwrol i rym, nid oedd…

Adolygu


Megan Tomos

Fel awdures plant yr adwaenid Elena Puw Morgan tan i Nansi Lovell: Hunangofiant Hen Sipsi ennill gwobr y Brif Nofel iddi yn Eisteddfod Genedlaethol Caergybi 1927. Yn 1933 y cyhoeddwyd y nofel gyntaf; o ganlyniad i’w phoblogrwydd, cafodd ei hailargraffu yn 1934…

Adolygu


Angharad Puw Davies

Clywsom gryn dipyn dros yr haf am ben-blwydd y Gwasanaeth Iechyd yn ddeg a thrigain oed, a bu llawer yn cofio cyfraniad y Cymro Aneurin Bevan yn ei sefydlu. Llai o sôn fu, yn y wasg Gymraeg o leiaf, am golli…