Colofnau

Colofnau


Mihangel Morgan

Fis diwethaf roedd ffrind i mi yn cael ei phen-blwydd yn hanner cant oed. Pan oedd John Betjeman yn fardd y Frenhines cafodd ei feirniadu yn y wasg am beidio â llunio cerdd i ddathlu pen-blwydd Ei Mawrhydi pan gyrhaeddodd hithau’r hanner…

Colofnau


Huw L Williams

Mae’r neoryddfrydiaeth gyfalafol, sydd wedi’i phlethu yng ngwneuthuriad y wladwriaeth Brydeinig ac sydd yn cael ei hatgynhyrchu gan y Cynulliad, yn wenwyn i gymunedau Cymru drwyddi draw. Rydym yn cael ein llethu gan yr un grym. Mae prynwriaeth, tueddiadau atomistaidd y gyfundrefn…

Colofnau


Dylan Foster Evans

Mae’n rhyfedd sut y gall ein synhwyrau ein cludo’n ôl i gyfnodau arbennig yn ein hanes. Bydd clywed aroglau sebon Imperial Leather – am enw! – yn ail-greu’r wythdegau i mi. A bydd gwrando ar Mwng gan y Super Furry Animals yn mynd â mi ar fy mhen yn ôl i…

Colofnau


Sioned Puw Rowlands

Hen ysfa ddigon afiach ydi mynwenta, meddai T H Parry-Williams yn un o'i ysgrifau. Aeth yn ei flaen i ddweud: 'ond y mae rhyw swyn arbennig yn yr arfer, er hynny.'

Mi fydda i'n ei chael hi'n anodd mynd heibio i fedd Kostas Axelos…

Colofnau


Mihangel Morgan

Er mwyn dianc rhag twymyn yr ymgyrch etholiadol – Carwyn nad yw’n Corbyn bondigrybwyll, arweinydd Prennaidd Plaid Cymru ac ymddangosiad brawychus anochel Mark Williams neu Ann Clwyd ar garreg y drws (yr unig adeg y cewch chi gipolwg ar y troglodeitau hyn yw pan…

Colofnau


Huw L Williams

Dim ond ar ôl dod yn oedolyn y deuthum i werthfawrogi pa mor ffodus yr oeddwn i gael fy magu mewn pentref bach gwledig yng ngogledd Ceredigion. Roedd yna gaeau, coed a bryniau, bywyd gwyllt yn ein hamgylchynu, lôn dawel a chriw o…

Colofnau


Eigra Lewis Roberts

Fûm i erioed yn hoff o ‘hen waldiwr tragwyddoldeb’ na’i chwaer fach sy’n mynnu’i lle ar fy ngarddwrn. I mi, gormeswr ydi Amser, yn mynnu ei ffordd ei hun ac yn fy ngorfodi i ildio iddo, dro ar ôl tro. Rwy’n cofio teimlo ias o arswyd pan ddarllenais…

Colofnau


Dylan Foster Evans

Ei gyd-destun yw gogoniant gair. Yn yr ymgysylltu â geiriau eraill y mae’r gwefru; yn y gwrthdaro y daw’r gwreichion. Fel callestr ar ddur. Ond mae geiriau weithiau’n hunangynhaliol, yn sefyll ar eu traed eu hunain, heb gynhaliaeth eu cymheiriaid ...

Colofnau


Sioned Puw Rowlands

Fedra i ddim cofio pryd wnes i ddyheu ddwythaf am wyliau. Ond medraf gofio'n iawn yr olwg od ar wyneb pobl wrth i mi ddychwelyd bob hydref a mynegi llawenhad o fod yn ôl yn rhigolau bywyd ... 

Colofnau


Sioned Puw Rowlands

Dywedir bod llenyddiaeth ar ei gorau yn torri rheolau, yn ailgyflunio'r tir ac yn ein galluogi i weld pethau o'r newydd. Fel petai'r awdur wedi llwyddo, trwy gael y nerth i graffu ar galon y gwir, i fynd tu hwnt i bethau.

Colofnau


Dylan Foster Evans

Fel ym mhob dinas, mae gwahanol naratifau yn gweu trwy’i gilydd yng Nghaerdydd. Mae stori’r brifddinas a bleidleisiodd ‘na’ yn refferendwm 1997 yn cyd-fyw â ‘chwyldro tawel’ o blaid yr iaith Gymraeg. Dywed rhai mai dinas na lwyddodd erioed i ‘bwnio’i phwysau’ llenyddol yw Caerdydd ...

Colofnau


Huw L Williams

Ni fu gwell cyfle i roi delfryd ar waith fel athronydd nag yn achos y frwydr dros ysgol Gymraeg i Grangetown a Threbiwt yn ne Caerdydd. Mae manylion yr achos yn hysbys erbyn hyn, ar ôl i Huw L Williams gyhoeddi erthygl ar…

Colofnau


Mihangel Morgan

Rai blynyddoedd yn ôl fe geisiais lunio llinell o gynghanedd am gath. Dydw i ddim yn ei chofio hi nawr ond ynddi roedd yr ymadrodd ‘canu’r grwndi’. Treiais y llinell ar ddau fardd oedd yn feistri ar y canu caeth ’ma, un yn Brifardd Cadeiriol yn…

Colofnau


Caryl Lewis

Mae gan bobl rhyw ddarlun rhyfedd o’r frenhines. Yr unben anniolchgar, yn cael ei bwydo a’i mwytho a hithau’n gwneud dim ond dodwy a gloddesta. Dyma ddarlun sydd ymhell o fod yn gywir. Morwyn y cwch yw hi. Cael ei charcharu yno y mae.…

Colofnau


Annes Glynn

'Holais fy wyres fach sut noson o gwsg roedd hi wedi'i chael. "Mi wnes i gysgu drwy'r nos, nes nad oedd 'na ddim sêr ar ôl," meddai, a minnau'n diolch am y cyfle i glywed a blasu geiriau o'r newydd.'

Colofnau


Sarah Reynolds

Ar nos Fawrth ddiflas yn Abertawe, mae drws agored yr Eglwys Ddiwygiedig Unedig yn disgleirio fel ebychnod o oleuedigaeth. Y tu fewn, mae cynulleidfa o Fwslemiaid a Christnogion, Bwdhyddion ac amheuwyr wedi dod at ei gilydd i gymryd rhan mewn…