Dadansoddi

Dadansoddi


Sioned Puw Rowlands

Fis Hydref eleni, yn fuan wedi cyhoeddi enw enillydd gwobr Nobel llenyddiaeth 2019 – Peter Handke (Griffen, Awstria, 1942) – cyhoeddodd PEN America eu bod yn gegrwth: ‘We are dumbfounded by the selection of a writer who has used his public voice to undercut…

Dadansoddi


Dylan Foster Evans

O bryd i’w gilydd, ar y cyfryngau cymdeithasol neu mewn cig a gwaed, byddaf yn gweld neu glywed sgyrsiau am eiriau Cymraeg yr ystyrir eu bod yn hyll, yn amhersain neu’n syml iawn yn annymunol. Nid eu hystyr yw’r maen tramgwydd yn achos trwch y geiriau…

Dadansoddi


Emyr Ll Gruffudd

Roedd hi’n b’nawn Sul glawog a finna’n eistedd yn fodlon braf mewn cadair, cadair Eisteddfod Genedlaethol, a choron Genedlaethol ar fy mhen. Codais, a chymryd rhyw bum cam er mwyn eistedd mewn cadair Genedlaethol arall, a rhoi coron arall ar fy mhen. Mi gymrodd…

Dadansoddi


Huw L Williams

Mae teithio’n ehangu gorwelion, medden nhw. Rwyf wastad wedi bod ychydig yn amheus o’r gosodiad hwn, yn arbennig wrth glywed am brofiadau cyfoedion ar eu ‘blwyddyn mas’ (ac wrth edrych yn ôl ar rai o fy nghyfnodau innau dramor hefyd). Daeth yn amlwg bod yr ehangu yn…

Dadansoddi


Mihangel Morgan

A ninnau eleni wedi dathlu hanner canmlwyddiant glaniad dyn ar y lleuad edrychais eto ar gerdd W R P George sy’n trafod yr achlysur: ‘Armstrong ac Aldrin ar y Lleuad’. Ceir esboniad bach mewn cromfachau gan y bardd: ‘Fy ateb i gwestiwn fy merch fach…

Dadansoddi


Ned Thomas

A hithau’n ganmlwyddiant geni yr athronydd a’r nofelydd Iris Murdoch eleni, Ned Thomas sydd yn cofio ei chyfweld yn 1967. Gellir darllen y cyfweliad yn y fan hon.

Dadansoddi


Diane Bailey

Lluniau o olwynion weindio pen pwll, tanciau nwy, tyrau dŵr, odynau calch a bwnceri glo a dynnwyd gan Hilla a Bernd Becher: olion ôl-ddiwydiannol a gysylltir yn bennaf â’r diwydiannau glofaol a dur. O ddiwedd y 1950au hyd ddechrau’r ganrif hon gweithiasant yn fanwl a threfnus, gan…

Dadansoddi


Cerys Hafana

Cerddor a disgybl Lefel A sy’n trafod y diffyg amrywiaeth yn y sin gerddoriaeth Gymraeg a pham na ddylai unrhyw un orfod teimlo’n anweledig.  

Dadansoddi


Angharad Penrhyn Jones

Ym myd y narsisist, nid yw pobl eraill yn bodoli. Ydyn, maen nhw’n bodoli mewn ffordd lythrennol, ond nid fel unigolion â dyheadau ac anghenion eu hunain. Bodolant fel estyniad o ego y narsisist, fel gwrthrychau i’w perchnogi, eu hecsploitio a’u taflu o’r neilltu pan…

Dadansoddi


Thomas Piketty

Heb amheuaeth, Capital in the Twenty-first Century (2013), a werthodd dros 2.5 miliwn o gopïau, ydi cyfrol fwyaf dylanwadol maes economeg, os nad pob maes, y degawd diwethaf. Cyhoeddodd yr awdur Thomas Piketty, yr economegydd o Ffrainc, gyfrol arall swmpus fis Medi eleni. Ynddi mae’n…

Dadansoddi


Eluned Gramich

Plentyn o’r Gorllewin ydw i: gorllewin Cymru a Gorllewin yr Almaen. Cafodd fy nhad ei eni yn München, yn y chwedegau. Er bod ei fam a’i lystad yn ffoaduriaid o’r Dwyrain o ganlyniad i’r rhyfel, roedd fy nheulu Almaenig yn credu’n gryf yn ideoleg West Deutschland: cynnydd…

Dadansoddi


Aled Llion Jones

11 Tachwedd yw Gŵyl Annibyniaeth Gwlad Pwyl, pryd y dethlir adennill sofraniaeth yn 1918, yn dilyn dros ganrif o ddiddymiad. Er 2010 trefnir gorymdaith yn y brifddinas, digwyddiad mwya’r flwyddyn i’r adain dde eithafol. Y llynedd gorymdeithiodd 250,000.

Mae ystyr symbolau’n newid wrth eu trosglwyddo i…

Dadansoddi


Ned Thomas

Fel pawb roeddwn wedi clywed yn y newyddion am yr hyn ddigwyddodd ger Madrid ar 24 Hydref, sef codi gweddillion y Cadfridog Francisco Franco o'i fedd yn y Valle de los Caidos a'u trosglwyddo i feddrod teuluol yn y brifddinas. Digwyddodd hyn wedi brwydr hir yn y…

Dadansoddi


Caryl Lewis a Gwen Davies

Yn fy nofel Y Gemydd, defnyddir gemau (ar ffurf modrwyon), i gario addewidion a gobeithion. Er fod y cymeriadau yn perchnogi’r gemau hyn dros dro, perthyn i’r byd a’r cenedlaethau i ddod y maen nhw mewn gwirionedd. Ceir proses debyg wrth greu stori: mae’r awdur yn…

Dadansoddi


Angharad Closs Stephens

Dros y misoedd diwethaf aeth llawer ati i baentio ‘Cofiwch Dryweryn’ ar waliau ac adeiladau ar hyd a lled Cymru. O blith y rhai a welais i – mewn mannau cyhoeddus ac ar blatfform trydar – mae’r arwyddion fel petaent yn golygu amrywiol bethau i wahanol bobl. Gwelais un ag…

Dadansoddi


Angharad Penrhyn Jones

Roedd y symptomau wedi bod yno am sbel – teimlo’n fyr fy ngwynt wrth ddringo’r grisiau adref, er fy mod yn heini; fy nghalon yn carlamu’n afreolus yng nghanol y nos; y deffro’n-rhy-gynnar-yn-y-bore er ’mod i wedi ymlâdd – ond aeth pethau i’r pen y dydd Sadwrn hwnnw. Aros mewn…