Dadansoddi

Dadansoddi


Nerys Williams

Roedd hawliau atgenhedlu ac iechyd menywod yn perthyn yn naturiol i diriogaeth ddi-nod fy mhlentyndod yng ngorllewin Cymru'r saithdegau. Nyrs ardal a bydwraig oedd fy mam ac yn ystod gwyliau'r haf byddwn yn mynd gyda hi ar ei rownds. Gwrando ar dapiau ar y stereo…

Dadansoddi


Qing Niao

Mae'r Tsieineaid yn hoff o ddilyn ffasiwn ac wrth eu boddau yn trwytho eu hunain mewn moethusrwydd, lliwiau a phatrymau. Yn bwysicach na dim i'r Tsieineaid y mae gwneud yr argraff iawn: mae'r awydd i dynnu sylw yn gryf ond hefyd yr awydd i…

Dadansoddi


Emyr Glyn Williams

Ca va? Mae gen i rywbeth i'w ddweud am ffilmiau chwyldroadol yr 1960au. Dwi'n meddwl am ffilmiau fel If… (1968) gan Lindsay Anderson, Weekend (1967) gan Jean-Luc Godard a The Battle of Algiers (1966) gan Gillo Pontecorvo, a pham ei bod yn bwysig dal ati i'w gwylio nhw heddiw. Fel llawer o fyfyrwyr, gweithwyr, artistiaid a phrotestwyr…

Colofnau


Geoff Young

Testun real sydd yma, ond un cyfan gwbl gyffredin. Hynny sydd yn ei wneud, yn rhyfedd iawn, yn anarferol, yn ddigon i ennyn diddordeb y darllenydd eto drachefn. Nid oes yma’r posibiliadau ffotograffig fyddai’n denu’r rhelyw i dynnu llun. Ac eto, mae rhywbeth am…

Colofnau


Huw L Williams

Tanysgrifiwch i ddarllen yr ysgrif hon

Cyfyd sawl cwestiwn dyrys yn sgil yr achosion diweddar o aflonyddu rhywiol a’r ymgyrch #MeToo, a drafodwyd yn helaeth yn y cyfryngau. Un o’r cwestiynau hynny yw sut y bu modd i hyn ddigwydd gyhyd ac ar raddfa mor eang. Mae’n…

Colofnau


Mihangel Morgan

Rai blynyddoedd yn ôl fe gyhoeddais gyfrol o storïau byrion yn dwyn y teitl Saith Pechod Marwol (1993). Nid myfi oedd y llenor cyntaf o bell ffordd i weld potensial yn yr hen batrwm hwn sy’n dyddio yn ôl i’r hen Roegiaid; fe’i defnyddiwyd gan Dante,…

Dadansoddi


T Robin Chapman

Bydd gofyn sôn cyn bo hir, ymhlith pethau eraill, am sglodion a jeli a nofio ac uwd; ond am y tro, gwell dweud gair am Bobi Jones y beirniad: Bobi qua RM, yn fwy penodol. Ddeugain mlynedd a rhagor yn ôl, pan oedd John Gwilym Jones, er…

Dadansoddi


R Gareth Wyn Jones

Mewn ffiseg diffinnir ynni fel ‘y gallu i wneud gwaith’, er bod tarddiad yr ynni a’r gwaith a gyflawnir yn dra amrywiol. Defnyddiaf ddwy enghraifft i egluro hyn. Gellir ffrwyno’r ynni mewn dŵr sy’n llifo o ben y mynydd i’r dyffryn islaw – sef ynni a ddaw drwy rym…

Dadansoddi


Carl Morris

Tanysgrifiwch i ddarllen yr erthygl hon

Mae awdur, artist neu ymgyrchydd, entrepreneur, gwleidydd, neu ddeallusyn efallai, wrthi’n cyhoeddi darn ar Facebook yr eiliad hon, yn y gobaith y bydd yn cyrraedd y ‘bobl iawn’. Hyd yn hyn, cynnal a chadw tudalen broffesiynol, yn hytrach na phroffil…

Dadansoddi


Catrin Ashton

Gorchuddia’r cen y garreg fel patrwm o rew ar wydr, ond parhau yn weladwy mae’r rhifau sydd wedi eu cerfio yn y piler triongl. Maent yn nodi bod y garreg yn sefyll 1,588 o droedfeddi uwchben lefel y môr. O’r fan hon, mae’r mynydd i’w…

Dadansoddi


Geoff Young

Dylanwad Tarkovsky ar y ffotograffydd o’r Alban, Peter Cattrell

Mae’r gangen gwympiedig yn rhwystro mynediad, yn llinell ar letraws dros y llwybr. A hithau’n gangen gwympiedig unig, gorwedd yn lluddedig ar lawr, yn rhwystr i’r llygad rhag gweld y tu hwnt. Mae’r rhes o goed ar y dde yn dywyllach ac…

Dadansoddi


Aled Gruffydd Jones

Yn ôl y Dao De Jing (道德经), ysgrif glasurol Tsieineaidd o’r bedwaredd ganrif CC, y radd uchaf y gellir ei chyrraedd yn y crefftau ymladd, a’r anoddaf i’w meistroli, yw’r un lle mae’r llyfn yn trechu’r garw (克服困难). Yn yr haen riniol hon o allu dyn, gyda’r corff a’r ymwybod yn un, mae sidan yn goresgyn dur. Pan gyrhaeddodd y syniadau Daoaidd a Chonffiwsaidd hyn y Gorllewin, ynghyd â nwyddau amheuthun a…

Colofnau


Dylan Foster Evans

A glywsoch erioed gyfarthiad yr iwrch? Sŵn garw, cryno: ei ansawdd cyfryw ag i awgrymu bod cysylltiad onomatopeaidd rhyngddo ac enw’r creadur ei hun (er nad felly y mae, hyd y gwn). Nis clywais erioed, ac eithrio – wrth gwrs ­– ar YouTube. Ond erbyn hyn…

Dadansoddi


Huw M

Roedd ’na adeg pan oedd y caffi Eidalaidd yr un mor nodweddiadol o ddiwylliant y cymoedd â’r capel, y clwb rygbi a’r pwll glo. Roedd o leiaf un, weithiau dau neu dri, ym mhob pentref. Ac ymhell cyn dyddiau Nero, Costa a Starbucks, roedd…

Dadansoddi


Ffion Dafis

Bu fy rhaglen ddiweddaraf ar S4C, Bras, Botox a'r Bleidlais, yn rhan o fis o raglenni yn cofnodi a dathlu can mlynedd ers i rai merched gael yr hawl i bleidleisio. Roedd yr hawl hwn yn benllanw degawdau o orymdeithio, brwydro a…

Dadansoddi


Ursula K Le Guin

'Dyn wyf. Fallai eich bod o'r farn fy mod wedi gwneud camgymeriad hurt ynghylch rhyw, neu fy mod yn ceisio eich twyllo, oherwydd mae fy enw cyntaf yn gorffen efo 'a', ac mi dwi'n berchen ar dri bra, ac wedi bod yn feichiog bum…