Dadansoddi

Dadansoddi


Casia Wiliam

Dwi wedi symud tŷ naw o weithiau yn ystod fy mywyd, ac ym mis Hydref, a minnau bellach yn byw yng Nghaerdydd ers deng mlynedd, fe fydda i’n symud eto. Rydw i a Tom wedi bod yn byw yn ein fflat…

Dadansoddi


Gwyn Griffiths

Derbyniodd Gwyn Griffiths wobr gyfieithu Ostana yn yr Eidal, am ei waith yn cyd-olygu dwy flodeugerdd yng nghyfres Francis Boutle o ieithoedd llai-eu-defnydd Ewrop. Llenyddiaeth Llydaw yw testun y gyfrol gyntaf ac mae’r ail, The Old Red Tongue, yn gyfrol swmpus o ryw 1,000…

Dadansoddi


Gerald Morgan

Mae tinc o euogrwydd yn poeni’r meddwl. Newydd ddychwelyd o Lydaw wedi wythnos o wyliau gyda pherthnasau – braf iawn. Bwyta’n dda, mwynhau’r traethau, trefi Pont-Aven, Pontivy, Concarneau a Landerneau. Cyngerdd egnȉol gan gôr meibion Tregunc yn canu caneuon y môr, arddangosfa fawr o waith Picasso, ac yn…

Dadansoddi


Manon Steffan Ros

Bu farw fy mam yn yr oriau mân un bore crasboeth ym mis Gorffennaf. O’r ystafell ar Ward Alaw, Ysbyty Gwynedd, roeddwn i’n gallu gweld goleuadau ein pentref ni fel llygaid wedi cau ar lethrau’r foel.

Dadansoddi


Elinor Wyn Reynolds

Creadur prin oedd Tony Bianchi. Dyn yr ydw i’n falch o allu dweud i fi ei nabod e, rhyw fymryn o leia’, achos y peth am Tony oedd ’mod i’n gwybod mai nofio ar yr wyneb oeddwn i, o gymharu â’i allu rhyfeddol e i blymio i…

Dadansoddi


Marged Tudur

Ar ddydd Llun y Pasg 2014, roeddwn i yn y Caban ym Mrynrefail, yn holi Steve Eaves ar gyfer fy nhraethawd hir. Bwriad y traethawd oedd gofyn a oedd wedi cael sylw haeddiannol fel bardd. Wedi cael fy swyno ers…

Dadansoddi


Angharad Price

Bob blwyddyn, mae dwy filiwn o deithwyr yn mynd trwy Gaergybi, porthladd fferi prysuraf-ond-un y Deyrnas Unedig, sydd hefyd yn rhan allweddol o briffordd fawr Ewropeaidd yr E22 sy’n ymestyn o Ddulyn i Fosgo a thu hwnt. Flina’ i byth ar y wefr o ddod yma.

Dadansoddi


Simon Brooks & Daniel Williams

'Roedd yna berygl ar ôl Brexit, ac yng nghyd-destun yr etholiad hwn yn benodol, dw i’n meddwl, i Blaid Cymru ddiflannu’n llwyr o olwg pleidleiswyr mewn rhai rhannau o Gymru. Un o sgil-effeithiau Brexit oedd rhannu’r ardaloedd hynny o Gymru a esgorodd ar y bleidlais o…

Dadansoddi


Sarah Hill

Eleni rydym yn cyrraedd carreg filltir liwgar: pum deg mlynedd ers y ‘Summer of Love’, neu Haf Cariad. Yng Nghymru, roedd pop dipyn bach ar ei hôl hi ym 1967 ond roedd yna drobwynt pwysig, serch hynny, a chwyldro diwylliannol ar lan Llyn Tegid.

Dadansoddi


Golygyddol

Pryd daw hyn i ben? Nid mynd o Steddfod i Steddfod ond mynd o greisis i greisis, fel petai, ac o warth i warth. Erbyn hyn mae rhywun yn ofni codi’r ffôn bach ger y gwely wrth i fore newydd wawrio ...

Dadansoddi


Catrin Wyn Edwards

Er mwyn cyrraedd y nod uchelgeisiol o filiwn o siaradwyr erbyn 2050, mae gofyn am newid chwyldroadol yn y ffordd yr ydym yn trafod yr iaith Gymraeg a’i rôl gymdeithasol. Mae’n hollbwysig bod yr iaith Gymraeg yn parhau’n iaith yr aelwyd ac yn iaith addysg,…

Colofnau


Huw L Williams

Dim ond ar ôl dod yn oedolyn y deuthum i werthfawrogi pa mor ffodus yr oeddwn i gael fy magu mewn pentref bach gwledig yng ngogledd Ceredigion. Roedd yna gaeau, coed a bryniau, bywyd gwyllt yn ein hamgylchynu, lôn dawel a chriw o…

Colofnau


Dylan Foster Evans

Ei gyd-destun yw gogoniant gair. Yn yr ymgysylltu â geiriau eraill y mae’r gwefru; yn y gwrthdaro y daw’r gwreichion. Fel callestr ar ddur. Ond mae geiriau weithiau’n hunangynhaliol, yn sefyll ar eu traed eu hunain, heb gynhaliaeth eu cymheiriaid ...

Dadansoddi


Amrywiol

Roedd yn bleser darllen ysgrif Mererid Puw Davies am Austerlitz (2001), nofel fawr W G Sebald [O'r Pedwar Gwynt, Pasg 2017]. Mae'n sôn am rym cyd-ddigwyddiadau, sy'n thema gan yr awdur, ond dywed nad oedd stori 'Dafydd Elias', prif gymeriad y nofel, yn un wir. Stori'r nofel yw bod…

Dadansoddi


Amrywiol

Ar drothwy’r Eisteddfod Genedlaethol ym Mȏn mae rhai o feirdd a llenorion amlycaf Gwynedd a Mȏn yn rhybuddio y gallai mabwysiadu Cynllun Datblygu newydd danseilio’r iaith Gymraeg yn ei chadarnleoedd olaf.

Dadansoddi


Jon Gower

Mae rhywun yn cofio Tony Bianchi fel dyn annwyl a chariadlawn, fel awdur athrylithgar a luniodd gyfrolau doeth a chwareus a enillodd iddo Wobr Daniel Owen a’r Fedal Ryddiaith. Ond roedd yn meddu hefyd ar yr angerdd sy’n peri i bobl frwydro ac ymgyrchu.