# Rhifyn 6

# Rhifyn 6


Aled Gruffydd Jones

Yn ôl y Dao De Jing (道德经), ysgrif glasurol Tsieineaidd o’r bedwaredd ganrif CC, y radd uchaf y gellir ei chyrraedd yn y crefftau ymladd, a’r anoddaf i’w meistroli, yw’r un lle mae’r llyfn yn trechu’r garw (克服困难). Yn yr haen riniol hon o allu dyn, gyda’r corff a’r ymwybod yn un, mae sidan yn goresgyn dur. Pan gyrhaeddodd y syniadau Daoaidd a Chonffiwsaidd hyn y Gorllewin, ynghyd â nwyddau amheuthun a…

# Rhifyn 6


T H Parry-Williams

Dywedir bod mochyn yn gallu gweld y gwynt. – Pwy a ŵyr amgen? Yr oedd fy nain wedi gweld ysbryd a thylwyth teg, ac wedi clywed canu yn yr awyr. Nis gwelais ac nis clywais i, hyd y gwn. Eto rhaid imi roddi…

# Rhifyn 6


Rowan Zhao

Pwy oedd ‘Tim Tsieina’? Dyma lysenw Timothy Richard. A phwy oedd Timothy Richard felly? Mae ei enw’n ymddangos – yn y ffurf Tsieineeg ‘Li T’i-mo-t’ai’, wrth gwrs – ym mhob cyfrol, bron â bod, ar hanes Tsieina yng nghyfnod ail hanner y bedwaredd ganrif ar bymtheg a dechrau’r ugeinfed ganrif.…

# Rhifyn 6


Morgan Owen

Pe bai rhywun yn dweud wrthych fod deg o bobl wedi eu lladd yn y stafell yr ydych yn cysgu ynddi, beth fyddai’n codi braw arnoch: y meirwon, neu’r ffaith bod rhywun, am ba reswm bynnag, wedi eu lladd? Y byw sy’n codi…

# Rhifyn 6


Dewi Huw Owen

Rhoddwyd llais i un o straeon coll gwleidyddiaeth Cymru pan gyhoeddwyd astudiaeth swmpus Douglas Jones, The Communist Party of Great Britain and the National Question in Wales, 1920 – 1991, gan Wasg Prifysgol Cymru y llynedd. Mae’r gwaith yn un gwirioneddol arloesol.…

# Rhifyn 6


Heini Gruffudd

Tipyn o gamp yw ysgrifennu hanes hollgwmpasog yr Iddewon yng Nghymru. Traethawd doethuriaeth, a diddordeb oes, yw sail llyfr Cai Parry-Jones, sydd erbyn hyn yn guradur Llyfrgell y Gymdeithas Arddwriaethol Frenhinol (RHS) yn Llundain. Manteisiodd ar gyfoeth o ddogfennau i…

# Rhifyn 6


Nerys Williams

Dechreua cyfrol ddiweddaraf Gwyneth Lewis, Treiglo (2017), gyda’r sylwad parod a hunanfeirniadol: ‘O na! Nid cyfrol arall o farwnadu’n / Gymraeg? Difaru … hiraethu?’ Mae hunanymwybyddiaeth llawn hiwmor, wrth gwrs, yn un o brif nodweddion Gwyneth Lewis fel awdur a bardd; does ond rhaid meddwl am ei…

# Rhifyn 6


Tomos Owen

Ambell dro, er mwyn gweld y darlun cyfan, rhaid camu’n ôl. O bell, cawn weld y persbectif ehangach, sut mae’r cwbl yn ffitio i’w le, a gallwn osod gwaith yn ei gyd-destun. Ond ar adegau eraill, mae cryn dipyn i’w ennill os llwyddwn i graffu ar y…

# Rhifyn 6


Cynog Dafis yn holi R Gareth Wyn Jones

‘Mae pob chwyldro [ynni] wedi cyflymu prosesau bywyd; mae’n arbennig o wir am y chwyldro diwydiannol. Felly, os darganfyddir ffynonellau sy’n cynnig digonedd o ynni di-garbon yn y dyfodol, mi fydd hynny’n arwain at fwy o ynni, mwy o waith a mwy o rym. Os ydi’r…

# Rhifyn 6


Angharad Penrhyn Jones

Tanysgrifiwch i ddarllen yr ysgrif hon

Mae gan Bruce Parry lawer o edmygwyr, mae’n debyg: tipyn o her oedd dod o hyd i sedd wag yn sinema Tywyn. Roeddem wedi ymgasglu yn y Magic Lantern, fel y’i hadnabyddir erbyn hyn, nid yn unig i…

# Rhifyn 6


Dylan Foster Evans

A glywsoch erioed gyfarthiad yr iwrch? Sŵn garw, cryno: ei ansawdd cyfryw ag i awgrymu bod cysylltiad onomatopeaidd rhyngddo ac enw’r creadur ei hun (er nad felly y mae, hyd y gwn). Nis clywais erioed, ac eithrio – wrth gwrs ­– ar YouTube. Ond erbyn hyn…

# Rhifyn 6


Cynog Dafis yn holi R Gareth Wyn Jones

‘Mae pob chwyldro [ynni] wedi cyflymu prosesau bywyd; mae’n arbennig o wir am y chwyldro diwydiannol. Felly, os darganfyddir ffynonellau sy’n cynnig digonedd o ynni di-garbon yn y dyfodol, mi fydd hynny’n arwain at fwy o ynni, mwy o waith a mwy o rym. Os ydi’r…