# Rhifyn 9

# Rhifyn 9


Didier Eribon

Yn dilyn marwolaeth ei dad, dychwela’r cymdeithasegydd Didier Eribon i Reims, ei dref enedigol yng ngogledd-ddwyrain Ffrainc. Mae’n ailymweld â chynefin ei fagwraeth, a adawodd dri degawd yn ôl, ac yn olrhain hanes ei deulu. Trwy gyfrwng myfyrdod estynedig ar systemau dosbarth, hunaniaeth, rhywioldeb,…

# Rhifyn 9


Boz Groden

golygddrch, golwg ddrych [golwg+drych]  eg. ll. -au.

a  Drych, golygfa; drych neu wydr ...              

# Rhifyn 9


Mihangel Morgan

Fy mara beunyddiol llenyddol yw Hen Benillion (gol. T H Parry-Williams) a Tribannau Morgannwg (gol. Tegwyn Jones). Bûm yn darllen y Tribannau eto yn ddiweddar gan ryfeddu at athrylith gynhenid y beirdd gwerinol anhysbys hyn. Hynny yw, anhysbys ar y cyfan: er…

# Rhifyn 9


Emyr Ll Gruffudd

Dwi wedi darllen cannoedd o nofelau ditectif sydd wedi eu lleoli mewn dwsinau o wledydd gwahanol, ac mewn nifer o gyfnodau hanesyddol, ond dim ond un nofel dditectif dwi wedi ei darllen sy’n mynd i’r afael â’r cynganeddion:

‘Hylo, Jones! Ditectif Inspector Hopkyn ydw i, o Scotland Yard.…

# Rhifyn 9


Huw L Williams

Beth yn union sydd i’w ennill o’r gweithgareddau niferus hynny sy’n rhoi sylwedd i’n bywydau? Yn ôl yr Albanwr o athronydd, Alasdair MacIntyre, ceir dwy wedd i’r cysyniad o ymarfer gweithgaredd neu grefft – y buddion mewnol ac allanol.  

Rhydd yr enghraifft o blentyn yn dysgu chwarae…

# Rhifyn 9


Dylan Foster Evans

Ar dir fferm Blaen Einion yng ngogledd eithaf Ceredigion, y mae arbrawf ar waith i ailgyflwyno’r afanc i un gornel fechan a chaeedig o dir Cymru. Ar lefel genedlaethol, mae Prosiect Afancod Cymru wrthi’n ymchwilio i effaith bosibl ail-gyflwyno’r anifail i’w hen gynefinoedd yng…

# Rhifyn 9


Édouard Louis

Ymhlith gwleidyddion y cyfandir, ystyrir cyfrol hunangofiannol Didier Eribon (1953-),‘Dychwelyd i Reims’ (Retour à Reims, 2009; Return to Reims, 2018), fel darllen hanfodol, testun ddylai fod ar flaen rhestr pob un sy’n poeni am ddyfodol Ewrop. Ynddi, myfyria Eribon am y modd y mae’r sialens o gyd-fyw…

# Rhifyn 9


Richard Glyn Roberts

Dadleua’r awdur i efrydiau Cymraeg droi cefn ar dalp o wareiddiad ac felly wadu realiti cymdeithasol y Gymru Gymraeg.

# Rhifyn 9


Angharad Penrhyn Jones

Dwi wedi mwynhau nofio mewn dŵr rhewllyd erioed. Roedd fy Mormor, Hanna Helena (mam fy mam, yng ngogledd Sweden) yn nofio yn llynnoedd yr Arctig bob cyfle a gâi, cyn belled â bod y dŵr heb rewi’n gorn, ac mae’n debyg fy mod i a fy chwaer wedi tynnu…

# Rhifyn 9


Samuel Abrahám

Mewn cyfnod pan fo gwledydd canol Ewrop yn tramwyo llwybr anesmwyth, a chenedlaetholdeb a phoblyddiaeth ar gynnydd, holir yn yr ysgrif hon sut y gall deallusion gadw at eu hegwyddorion ond hefyd gefnogi democratiaeth. 

# Rhifyn 9


Diane Bailey

Tybed i ba raddau y bu’r gwaith a wnaeth James Morris ar gyfer ei gyfrol The Landscape of Wales (2010) – ei luniau o chwareli Penrhyn a Dinorwig, y golygfeydd o Ferndale, Rhondda Fach a’i chasgliad aflêr o dai – yn sylfaen ar gyfer ei gyfrol nesaf, Time and…

# Rhifyn 9


Sioned Puw Rowlands

‘Fel priodas wedi ei threfnu â gŵr mwy cefnog.’ Dyna sut y disgrifiodd Andrea aelodaeth ei gwlad, Rwmania, o’r Undeb Ewopeaidd. Cael ei holi ydoedd ynghylch ei chanfyddiad o Ewrop, ar gyfer prosiect i gofnodi lleisiau y genhedlaeth iau, o Porto i Riga (I like Europe Caroline…

# Rhifyn 9


Dyfrig Williams

Mae cyfrol ddiweddaraf Mariana Mazzucato, Athro yng Ngholeg Prifysgol Llundain, yn ddadl angerddol dros fuddsoddi a gwario er budd ein dyfodol. Yn ôl yr awdur, dylid ailfeddwl y berthynas rhwng marchnad a llywodraeth a bod yn gwbl lygatglir ynghylch pwy sydd yn…