# Rhifyn 25

Mae cerdd Syr Thomas Herbert Parry-Williams (THPW) ‘Celwydd’ yn cychwyn gyda’r llinellau canlynol...

Mae can mlynedd wedi mynd heibio ers i André Breton newid cwrs y byd trwy lunio y Maniffesto Swreal Cyntaf (1924) – er nad hwn oedd y cyntaf o gwbl, ond felly yr honnai Breton – a Hydref eleni, cynhaliwyd arddangosfa swreal newydd yn ninas Abertawe…

Fe wyddoch erbyn hyn mai cysgadur wyf ymysg yr effro – nid fod hynny’n destun balchder i mi. Yn ôl pob sôn, trwsgl ar y gorau yw f’ymdrechion i gydymffurfio â chodau ymddygiad y Gymru gyfoes. Caf drafferth bwrw ymaith y fraint o fod yn wryw, yn wyn…

Ar daith roeddwn innau hefyd, taith hir o Benn-ar-bed i Baris i Lundain i Aberystwyth, taith sy’n llifo’n rhwydd a thawel i ddechrau, diolch i rwydwaith TGV Ffrainc, cyn i’r llif dyfu’n un trobwll aflafar o oedi a sefyll pan agorais Avec les fées,…

Mae Morus yn efelychu 29 (talfyriad) sy’n efelychu 1 ar draws (dau air) 7. O dan y darlun ysgrifennwch deitl cerdd sy’n disgrifio’r diffiniad ymhob cliw.

Mae gen i ddogfen ddiddorol yn fy meddiant. Llythyr ydyw a ddanfonwyd dros chwarter canrif yn ôl at y pwyllgor sy’n dyfarnu Gwobr Nobel am Lenyddiaeth. Mae’n dwyn sylw’r aelodau at waith R S Thomas gan ddadlau’n daer ei fod yn llawn haeddu ennill y…

Sut y mae camdriniaeth emosiynol a brofir yn ystod plentyndod yn effeithio ar berson, yn feddyliol ac yn gorfforol, yn y tymor hir? Pa mor deg yw dwyn rhiant i gyfrif am y fath gamdriniaeth pan nad ydynt yn fyw i amddiffyn eu hunain yn erbyn…

Yn ystod ei blentyndod ffurfiannol ym Milton Keynes, lle cyfrannodd ei rieni, a oedd yn benseiri, at waith cynllunio Corfforaeth Ddatblygu’r Dref Newydd, gwelodd Simon Phipps ddatblygiad y rhwydwaith o lonydd newydd a godwyd trwy’r tanffyrdd anorfod…

Dwi’n ddigon hen i gofio pan ddaeth Pedro Almodóvar i sylw’r byd yn 1988 gyda’r ffilm Mujeres al borde de un ataque de nervios (Women on the Verge of a Nervous Breakdown). Euthum i’w gweld yn sinema’r Duke of York’s yn Brighton, a dod allan gyda’m…

Hoffwn i ddechrau gyda’r foment fwyaf hanfodol, o bosib, yn hanes y byd: 1492, sef ‘darganfod America’, a oedd yn ddechrau globaleiddio – mae Felipe Fernández-Armesto wedi ysgrifennu llyfr ardderchog am hyn yn dwyn yr is-deitl, The Year Our World…

Nid oedd merched Crugeryr i gyd mor dywyll eu hanian â Sarah Ann. Byddwn i’n mwynhau ymweld â Marged Jane, un o’r chwiorydd iau, yn ei thŷ yn Nhalgarreg, gan ei bod hi’n llawn hwyl. Roedd fy hen fodryb yn debyg i’w chwaer hynaf, Sarah Ann, o ran ei…

Cefais bleser yn ystod 2023 o fynd i Amgueddfa’r Gaer yn Aberhonddu a gweld arddangosfa ar yr arlunydd David Jones, a chatalog arbennig Peter Wakelin i’r arddangosfa, sef Hill-rhythms: David Jones and Capel y Ffin. Mae’r cyfan yn canolbwyntio ar…

Aeth yr hogyn yn y tracsiwt Inspiration â’r wraig gyda’r camera i ben to y maes parcio, yn ôl ei addewid, a megis dewin dangosodd â rhyw fedrusrwydd gosgeiddig sut yr oedd yr aderyn yn hedfan ac yna’n cylchu yn ei ôl. Bob tro yn dyfod yn ei ôl.…

Hawdd dweud taw oes yr ymgilio yw oes y cyfryngau cymdeithasol a’r byd rhithwir. Bu gan y pandemig ran yn y canfyddiad hwn hefyd, wrth gwrs, ond ganwyd syniad y llyfr hwn cyn hynny, er mai y llynedd y cafodd ei gyhoeddi. Yr ymwneud rhwng pobl sydd…

Bûm yn lwcus i dderbyn copi o’r Cloc Tywod yn Eisteddfod Genedlaethol Pontypridd eleni. Mae Pontypridd yn un o gartrefi’r Wenhwyseg gynt, ac yn nhudalennau’r nofel ceir cyffyrddiadau annisgwyl ohoni: dônt o enau El Hadad (‘y Gof’, mewn Arabeg) yn y…