ABACUS

Nodiadau

ABACUS, sef RECORD gan BRYN FÔN, yw’r thema, ac mae’n cynnwys dwy gân sy’n crybwyll y bardd a’r cyfansoddwr caneuon LEONARD COHEN, a fu farw fis Tachwedd diwethaf. Y caneuon yw (Y) BARDD O MONTREAL ac (Y) NOSON ORA RIOED. Mae ambell gliw hefyd yn tywyll sôn am Leonard.

Ar Draws

12 Anag, NYRS YW. Bu Leonard yn byw ar Hydra am rai blynyddoedd.

14 Troed yn ôl a throed ymlaen a throed i gicio'r nenbren (‘Croen y Ddafad Felen’).

21 Llythrennau RaEnIeSt bob yn ail.

22 FFAG + anag. DAIL.

25 aNERchiad. I’ll stand before the Lord of Song o ‘Hallelujah’ gan Leonard.

26 Anag. WELD GIG. Enw record gan Plethyn, Blas y Pridd.

34 HY DREF.

36 A THROFA.

37 LEN (bachigyn o LEONARD) mewn anag. SINIG.

I Lawr

5 NÂD o gwmpas Ca.

9 Anag. A SALM. Tywyll sôn am gerdd Gwilym R Jones, ‘Salm i'r Creaduriaid’.

15 RA (duw haul yr hen Eifftiaid) yn DIG.

16 (g)EM yn CYWION.

17 WY yn GWENNO. Cân werin. ‘Gwenno Penygelli’.

20 OLÉ! + W.

26 GWAWRIO heb yr ail W, sef canol, neu galon, y gair.

27 Dau ystyr DIWALA, ‘glwth’ (sef ateb 31) ac ‘annigonol’. yDI WAL America.

30 Anag. O FÔN I – a dyna Bryn Fôn wedi cael mensh o’r diwedd mewn cliw!

32 G(aernarfon) + anag. GOR (hanner dwyreiniol BanGOR). The Jumblies ... went to sea in a sieve (Edward Lear).

33 Yr wybren mewn pETH ERchyll.

35 Y nodyn DO + S(uzanne) – cân gan Leonard am ddynes sy’n eich tywys at AFON a darparu TE ac ORENnau – gweler y rhaglith.