# Catalwnia

Fel pawb roeddwn wedi clywed yn y newyddion am yr hyn ddigwyddodd ger Madrid ar 24 Hydref, sef codi gweddillion y Cadfridog Francisco Franco o'i fedd yn y Valle de los Caidos a'u trosglwyddo i feddrod teuluol yn y brifddinas. Digwyddodd hyn wedi…

‘La verdad no le interesa a nadie’, nid yw’r gwir o ddiddordeb i neb. Rhain oedd geiriau rhybuddiol ac iasoer un o gyfeillion Javier Cercas pan glywodd am fwriad disyfyd yr awdur i gychwyn cloddio i hanes ac ymdreiddio i feddylfryd ewythr ei fam, y…

Dyma’r sefyllfa: rydan ni ynghanol nunlle, neu’n fwy agos ati, ynghanol pawb, ac mae gennym argyfwng. Mae Guillem yn edrych arna i ac yn gweiddi ‘Pi-pi! Pi-pi!’ ac mae Martí, yr ail efaill yn fy ngofal, yn llithro rhwng fy nghoesau ac yn dianc i’r…

Oes yna well cloc larwm na chipolwg sydyn, boreol ar bŵer cyfansoddiadol? Mae hi’n bum munud wedi chwech ar fore Sul tamp yng nghymdogaeth Sants, Barcelona. Yn ddigon anarferol, nid dychwelyd adref ar ôl noson hwyr y mae’r bobl sydd yn y strydoedd…

Roedd hi'n adeg y cynhaeaf, a daeth llu o fedelwyr i Barcelona heb i'r awdurdodau sylwi bod dim anarferol ar y gweill. Ymunodd nifer o arweinwyr y dosbarth canol â'r gwrthryfel, yn eu plith y clerigwr Pau Claris, a gofir hefyd am iddo sicrhau mai…

A yw'r sefyllfa yng Nghatalwnia heddiw yn Kafkaesque felly? Mae llywodraeth Sbaen fel petai'n dymuno iddi fod. Mewn cyfnodau cythryblus, mae llenyddiaeth yn llwyddo o bryd i'w gilydd i ddod o hyd i hollt ar sgrin fawr y newyddion, ac yn torri trwodd…

Er mwyn cyrraedd y nod uchelgeisiol o filiwn o siaradwyr erbyn 2050, mae gofyn am newid chwyldroadol yn y ffordd yr ydym yn trafod yr iaith Gymraeg a’i rôl gymdeithasol. Mae’n hollbwysig bod yr iaith Gymraeg yn parhau’n iaith yr aelwyd ac yn iaith…