# Rhifyn 2

# Rhifyn 2


Ned Thomas

'Mae gen i dri chartref,' meddai Sfetlana Aliecsiefits yn ei darlith adeg derbyn Gwobr Llenyddiaeth Nobel yn 2015, 'tir Belarws, sef tir fy nhad, lle bûm yn byw gydol fy oes; yr Wcráin, gwlad fy mam, lle'm ganwyd, a'r diwylliant mawr Rwsiaidd, na fedraf ddychmygu…

# Rhifyn 2


Sarah Reynolds

Ar nos Fawrth ddiflas yn Abertawe, mae drws agored yr Eglwys Ddiwygiedig Unedig yn disgleirio fel ebychnod o oleuedigaeth. Y tu fewn, mae cynulleidfa o Fwslemiaid a Christnogion, Bwdhyddion ac amheuwyr wedi dod at ei gilydd i gymryd rhan mewn…

# Rhifyn 2


Llŷr Gwyn Lewis

Amau, yn llond y galon. Amau pob troedle a phob gafaelyn bychan o graig; gwybod y byddai llithriad, yma, yn farwol. Methu wynebu tramwyo’r awch uchel ei hun, ond heb fod eisiau disgyn i lawr y llethr yn ormodol chwaith. Heb fod…

# Rhifyn 2


Emyr Lewis

Ym 1942 fe ddinistriwyd pentref Lidice yn Tsiecoslofacia gan luoedd yr Almaen. Cludwyd y gwragedd a’r plant oddi yno mewn dwy lori, a saethwyd holl ddynion y pentref yn erbyn mur un o’r ffermydd. Dial oedd hyn am fod Reinhard Heydrich, y rhaglaw…

# Rhifyn 2


Rhys Iorwerth

Mae o’n cerdded wrth Afon Braw, yn trio meddwl pwy fyddai’n dod. Dechrau Tachwedd a’r dail yn boitsh, sanau’n wlyb. Ei dad a’i fam yn amlwg, os na fydden nhw wedi marw o sioc.

Hen dref ryfedd ydi hon. 

# Rhifyn 2


Megan Hughes Tomos

Dyma ddwy gyfrol o straeon byrion gan awduron sy'n amlwg wedi ffoli ar y ffurf. Maent yn storïwyr profiadol — enillodd un o'r cyfrolau dan sylw Brif Wobr Llyfr y Flwyddyn yn Saesneg yn 2016 i Thomas Morris ac mae Jon Gower yntau yn…

# Rhifyn 2


Geraint Evans

Nofel am ansadrwydd bywyd yw Ymbelydredd, lle mae terfysgaeth wleidyddol a bwrlwm y ddinas fawr yn adlewyrchu’r anhrefn emosiynol a ddaw yn sgil salwch difrifol.

Mae’r traddodiad o ysgrifennu am salwch ac am gyfnodau hir o driniaeth yn un dwfn yn Ewrop. Meddylier…

# Rhifyn 2


Robin Okey

Ysgrifennodd Simon Brooks lyfr nodedig iawn a ddylai fod o ddiddordeb i bawb sy’n coleddu’r Gymraeg. Cymhariaeth wybodus o brofiad Cymru a gwledydd bychain Ewropeaidd eraill yw sylfaen ei waith. Mae’r deunydd yn gymhleth ond mae yma neges gref. Dyma gyfraniad heb ei ail i’r…

# Rhifyn 2


Ysgol Gynradd Eglwyswrw a Bethan Gwanas

Hoff lyfrau rhai o ddisgyblion Ysgol Gynradd Eglwyswrw - a detholiad yr awdur Bethan Gwanas o lyfrau nodedig i blant yn 2016. 

# Rhifyn 2


Jon Gower

Dywedodd yr athronydd Karl Popper nad oes ’na’r fath beth â hanes dynoliaeth, dim ond hanesion gwahanol agweddau arni. Nid hanes ond hanesion, felly.

Mae Hywel Teifi Edwards (1934–2010), yr hanesydd ffraeth, heriol ac egnïol, yn dechrau ei lyfr cryno ond cynhwysfawr am yr Eisteddfod gyda…

# Rhifyn 2


Llion Wigley

Bywgraffiad cronolegol, confensiynol o ‘un o feirdd pwysicaf ei genedl’ yw’r ddiweddaraf yng nghyfres Alan Llwyd o gyfrolau am fawrion llenyddol Cymru yn yr ugeinfed ganrif. Er bod cyfoeth o gyfrolau ac ysgrifau gan awduron a chyfeillion fel Dyfnallt Morgan a J E Meredith…

# Rhifyn 2


Rhiannon Marks

‘Efallai y bydd rhywun ar ôl i fi fynd yn dweud y gwir amdana i.’ Dyma’r geiriau y tu mewn i gloriau’r cofiant hwn i Eluned Phillips. Yr awgrym ymhlyg yn sylw’r prifardd yw na ddywedwyd y gwir amdani yn ystod ei bywyd, a’i bod yn gobeithio y…

# Rhifyn 2


Prys Morgan

Mae Peter Lord yn llenor dadleuol. Sylwch ar y teitl: ‘Celfyddyd Gymreig’, nid yr artist yng Nghymru, neu’r celfyddydau yng Nghymru, fel a gafwyd mewn cynifer o lyfrau ac arddangosfeydd. Sylwch yn ogystal ar ‘Y Traddodiad’. Yn 1976 cyhoeddodd y diweddar Gwyn Thomas Y Traddodiad…

# Rhifyn 2


Bethan Mair

Gallaf gofio’n glir iawn, a minnau yn y chweched dosbarth yn Ysgol Gyfun Ystalyfera, ddarllen rhai o nofelau cynharaf Aled Islwyn, a dwlu’n llwyr arnyn nhw. Sarah Arall ac, yn arbennig, Cadw’r Chwedlau’n Fyw oedd rhai o’r gweithiau a seliodd fy mhenderfyniad i droi oddi ar…

# Rhifyn 2


Simon Brooks

Yn y casgliad uwchdreiddgar hwn o ddyddiaduron (‘uwch’ ydi’r elfen hanfodol yng ngeiriau cyfansawdd, Almaeneg eu naws, unigryw Robat Gruffudd), ceir mwy na lolian, ac eto mae yna hen ddigon o lolian yr un fath. Y mae’n perthyn, wrth reswm, i’r traddodiad dyddiadurol…

# Rhifyn 2


Meic Birtwistle

Flynyddoedd ar ôl marwolaeth fy nhad, edrychais o'r diwedd ar y casgliad llychlyd o lyfrau a ddaeth o atig tŷ’r teulu yn Llundain. Ymysg y trysorau roedd ’na un perl. Tu fewn i glawr caled hyfryd o'r 30au roedd llofnod fy nhad-cu Cymraeg, J L Thomas…