# Ysgrifau

Dywedir bod mochyn yn gallu gweld y gwynt. – Pwy a ŵyr amgen? Yr oedd fy nain wedi gweld ysbryd a thylwyth teg, ac wedi clywed canu yn yr awyr. Nis gwelais ac nis clywais i, hyd y gwn. Eto rhaid imi roddi coel ar ei geiriau hi. Onid oes synhwyrau…

Yr adeilad mwyaf sefydlog yw hwnnw a godir o ddistawrwydd yn hytrach na meini. Nid aiff hwnnw’n adfail byth am ei fod eisoes yn adfail anferthol, di-ffin sy’n rhychwantu eithafion gallu dyn i greu a datod. Gwagle yw ei nod amgen, ac weithiau fe…

Hen ysfa ddigon afiach ydi mynwenta, meddai T H Parry-Williams yn un o'i ysgrifau. Aeth yn ei flaen i ddweud: 'ond y mae rhyw swyn arbennig yn yr arfer, er hynny.' Mi fydda i'n ei chael hi'n anodd mynd heibio i fedd Kostas Axelos (1924-2010) ym…

Bu farw fy mam yn yr oriau mân un bore crasboeth ym mis Gorffennaf. O’r ystafell ar Ward Alaw, Ysbyty Gwynedd, roeddwn i’n gallu gweld goleuadau ein pentref ni fel llygaid wedi cau ar lethrau’r foel.

Fedra i ddim cofio pryd wnes i ddyheu ddwythaf am wyliau. Ond medraf gofio'n iawn yr olwg od ar wyneb pobl wrth i mi ddychwelyd bob hydref a mynegi llawenhad o fod yn ôl yn rhigolau bywyd ... 

Dywedir bod llenyddiaeth ar ei gorau yn torri rheolau, yn ailgyflunio'r tir ac yn ein galluogi i weld pethau o'r newydd. Fel petai'r awdur wedi llwyddo, trwy gael y nerth i graffu ar galon y gwir, i fynd tu hwnt i bethau.

Fe ddaw’r rhod i’w throad llawn. Mae popeth yn dychwelyd i’w darddell yn y man ac ni waeth pa mor bell yr ei di o lygad y ffynnon, bydd rhyw lifeiriant yn dy hebrwng yn ôl.

Bob deuddeng mis, mi fyddaf, fatha chi, yn cofnodi diwedd blwyddyn. Mi fydd arferion awdit y gweithle wedi treiddio i ymgeledd y cartref a'i swcr, wrth i mi gael fy nghymell i wneud rhestrau ac asesu'r hyn a gyflawnwyd; wrth edrych yn ôl dros…

Yn yr Harz, ardal o harddwch naturiol arbennig, mae calon yr Almaen yn curo. Ond os taw calon yr Almaen yw’r Harz, fodd bynnag, nid yw’r galon honno o reidrwydd yn un lân (er bod y cymoedd yn wyrddlas ac yn llawn blodau serennog yng nghanol yr haf).…

Bûm i’r lleuad ganwaith mewn roced fain â’i henw “Dychymyg”. Ni welodd neb mohonof yn mynd. Ni ŵyr neb pa bryd y deuthum yn ôl. Ond mi fûm. Mi wn i hynny. Beth a welais i yno? Dim ond beth a ddywed y gwyddonwyr sydd yno. Trwy wydrau telisgop yr…