Adolygu

Mae delweddau o drais yn rhan annatod a holl-bresennol o’n bywydau heddiw. Ac eto, mae’n debyg na fu cyfnod mwy tawel yn hanes Cymru o ran ein profiad uniongyrchol o derfysg. Peryglus, wrth gwrs, yw galw unrhyw gyfnod yn unigryw. Ond ni fu rhyfel ar…

Yn yr oes ‘wrth-ddeallusol’ sydd ohoni, syndod yw sylweddoli bod angen ychydig o wybodaeth o’r Clasuron i werthfawrogi dwy o brif nofelau Cymraeg 2018. Nofel hanes enfawr ym mhob ffordd yw un ohonynt, gan y diweddar Gwynn ap Gwilym, am fywyd a…

Mae teitl nofel ddiweddaraf Jon Gower yn cyhoeddi ei llinach yn ddiamwys. Nid syndod yw gweld y genre hwn yn treiddio trwy byrth ffuglen Gymraeg oherwydd mae’r noirs yn holl bresennol ym mhob cyfrwng, bron, o gelfyddyd bellach. Gair a ddefnyddiwyd…

Mae’r ymdrech i’n hargyhoeddi ni i gyd mai Caerdydd yw’r lle gorau dan haul i fyw yn ddidrugaredd. Yn y taflenni corfforaethol slic ac yn sentimentaleiddiwch mursennaidd propaganda answyddogol ei dinasyddion megis ‘I loves the ’diff’, mae’r neges yn…

Yr oedd fel petai’r byd mawr y tu allan yn gynnwrf i gyd ym 1968. Tasgai fflam y chwith newydd dros y Cyfandir, gan daflu gwreichion ar golegau Lloegr. Yr ochr arall inni, daeth yn wrthdaro hanesyddol yn yr Ynys Werdd. Yma hefyd bu’r bomiau yn…

Yn hanesyddiaeth blynyddoedd cynhyrfus y 1960au fe welir 1968 yn gyffredinol fel uchafbwynt chwyldro’r genhedlaeth ifanc ledled y byd. O safbwynt y diwylliant Cymraeg, y broblem sylfaenol gyda’r amryw astudiaethau hanesyddol yw eu bod, bron yn…

Cyfrol a gyhoeddwyd ugain mlynedd yn ôl bellach yw hon, gyda darluniau cain gan Islwyn Williams. Fe’i hysgrifennwyd ar ffurf dyddiadur ac mae’n gofnod o’r bywyd gwyllt y daw’r awdur ar ei draws dros flwyddyn gron. Mae gwybodaeth Bethan Wyn Jones,…

Mae Kate Raworth yn cicio yn erbyn tresi ei phroffesiwn. Yn ei llyfr Doughnut Economics, a gyhoeddwyd y llynedd, â i gryn drafferth i egluro pam y dewisodd y fath deitl a pham mae angen rhoi cymaint o bwyslais ar ddarn bach o does. Amcan difrifol…

Gan wisgo mantell y flâneur a'r hanesydd, dyma ni Peter Finch yn ôl ar strydoedd Caerdydd. Mae'n llwyddo i gyflwyno gwedd newydd eto fyth i ni ar y brifddinas, gan ddadlennu ei hyd a'i lled mewn ffyrdd annisgwyl. Un o ryfeddodau'r gyfres yw ei bod…

Maen nhw'n edrych fel pâr o hipstyrs o ddwy wahanol genhedlaeth. Yr hynaf yn farfog (gafrog hefyd, fel mae'n digwydd), a'r llall yn eiddgar a braidd yn betrusgar dan ei gýt powlen. Mae'r ddau yn syllu arnom drwy'r math o sbectolau a ffafrir, hyd…

Wrth ymddeol, troi at yoga neu jig-sos mae ambell un. Ond her go swmpus mae John Osmond – cyn-gyfarwyddwr y Sefydliad Materion Cymreig ac, ar un adeg, ymgeisydd Plaid Cymru yn ei ardal enedigol, Sir Benfro – wedi gosod iddo'i hun. Mae wrthi'n…

Rhyw fath o Bum Llyfr Kerddwriaeth sydd gen i, sef pum llyfr o farddoniaeth. Mae gen i lyfrgell eang o ryw dair mil o lyfrau yn fy nghartref, a bûm yn ddarllenwr mawr oddi ar fy arddegau cynnar. Mae cannoedd o lyfrau wedi fy nghyffroi ac wedi fy…

Pwy oedd ‘Tim Tsieina’? Dyma lysenw Timothy Richard. A phwy oedd Timothy Richard felly? Mae ei enw’n ymddangos – yn y ffurf Tsieineeg ‘Li T’i-mo-t’ai’, wrth gwrs – ym mhob cyfrol, bron â bod, ar hanes Tsieina yng nghyfnod ail hanner y bedwaredd…