# Eluned Gramich

Ffordd gaeedig lwyd a chriw o fyfyrwyr llawn bwriadau da yn cario placardiau. Clwb nos – Thirsk Lodge, os cofiaf yn iawn – sy’n bygwth troi’n glwb ‘dawnsio lap’. A allai unrhyw beth fod yn waeth?

Un noson dywyll a gaeafol yn 2014, roeddwn yn eistedd mewn siop ramen gyda fy mhartner dysgu iaith, Ryōsuke, yn cael swper. Roedd gennym bowlennaid o botes, nwdls, ŵy wedi ei ferwi’n feddal, a shibwns. Mae slochian bwyta yn arwydd o bryd o fwyd da…

Dros y ddeufis diwethaf, rydw i wedi bod yn annog fy ffrindiau i ddarllen Brian gan Jeremy Cooper. ‘Mae ambiti Brian,’ rwy’n dweud yn frwdfrydig, ‘dyn canol oed sy’n mynd i’r sinema yn gyson i wylio ffilmiau celf.’ Ac? ‘Dyna fe, fwy neu lai!’ Mae’n…

Mae llais yr enillydd Gwobr Nobel, Annie Ernaux, yn ein cyrraedd mewn cromfachau. Mae cyffes lenyddol fel hon yn aml yn torri ar draws ei gwaith – sy’n atgoffa’r darllenydd ei bod hi, y llenor, yn ymwybodol iawn o’n presenoldeb; ei bod yn gwneud ei…

Beautiful Star, a gyhoeddwyd yn wreiddiol mewn Japaneeg yn 1962, yw’r nofel a ystyrid gan ei hawdur, Yukio Mishima, yn uchafbwynt ei gyfraniad fel llenor. Dyma enfant terrible llenyddiaeth Japan yr ugeinfed ganrif, a enwebwyd fwy nag unwaith am wobr…

Mae hi wedi nosi. Mae tair ohonom wrth y bwrdd. Hen ffrindiau ysgol, yr un oedran i gyd: peiriannydd, swyddog prosiect mewn amgueddfa, llyfrgellydd. Mae ein sgwrs wedi troi braidd, wedi mynd yn annifyr. Rwy’n llenwi’r gwydrau gwin. Fy mai i yw’r…

Pan fyddaf yn cau fy llygaid, rwy’n eistedd yn yr Hofgarten ym München, ar y glaswellt ger y pafiliwn, rhwng yr Opera a’r Englischer Garten. Rwy’n gwylio cwsmeriaid yn y caffi crand wrth iddynt siarad, yfed cwrw oer ac Aperol spritz. Maent yn edrych…

Plentyn o’r Gorllewin ydw i: gorllewin Cymru a Gorllewin yr Almaen. Cafodd fy nhad ei eni yn München, yn y chwedegau. Er bod ei fam a’i lystad yn ffoaduriaid o’r Dwyrain o ganlyniad i’r rhyfel, roedd fy nheulu Almaenig yn credu’n gryf yn…

Gwranda: rydw i wedi bod yn meddwl am y flwyddyn dreuliais i yn nheyrnas y sâl. Blwyddyn ddryslyd, anhraethadwy, y tu hwnt i eiriau. Cuddiais fy mhasbort arall, y pasbort tywyll sydd yn dangos wyneb tenau fel penglog, ac a ysgrifennwyd mewn gwyddor…

I nodi Dydd Gŵyl Dewi, gofynnodd O'r Pedwar Gwynt i awduron a sylwebwyr ddweud eu dweud am Gymru yn 2017. Doedd yna ddim brîff fel y cyfryw ac fe gafodd pob un rwydd hynt i ddweud yr hyn a fynnai. Dyma ddetholiad o'r ymatebion a gafwyd. 

Yn yr Harz, ardal o harddwch naturiol arbennig, mae calon yr Almaen yn curo. Ond os taw calon yr Almaen yw’r Harz, fodd bynnag, nid yw’r galon honno o reidrwydd yn un lân (er bod y cymoedd yn wyrddlas ac yn llawn blodau serennog yng nghanol yr haf).…