# Rhyfel

Yr awdur, newyddiadurwr a’r disident Yassin al-Haj Saleh yw un o leisiau amlycaf y chwyldro yn Syria. Oherwydd ei ddaliadau comiwnyddol, cafodd ei garcharu rhwng 1980 ac 1996 gan gyfundrefn Hafez al-Assad. Wedi iddo gael ei ryddhau, daeth yn llais…

Braf iawn yw dod i gysylltiad â chi. Yn wir, rwyf wedi aros lawer yn rhy hir. Er tegwch, nid yw cymuno ag ysbrydion y sawl sydd wedi ein gadael yn arfer gen i, ond os bu erioed gyfnod i roi cynnig arni, dyma fe. Byddwch chi wedi eich siomi, a’ch…

Ar hap y dechreuais ddarllen gwaith yr awdur Awstraidd-Almaenaidd Daniel Kehlmann (1975–), wedi i mi ddod ar draws nofel ganddo yn dwyn y teitl Tyll (2017). Fyth oddi ar i mi glywed yn blentyn gyfansoddiad cyfareddol Richard Strauss, Till…

Rwyf wedi darllen nifer o nofelau Almaeneg sy’n ymdrin â’r Ail Ryfel Byd – gweithiau gan Gert Ledig, Hans Fallada a Günter Grass yn benodol – ond rywsut ni ddeuthum ar draws All for Nothing (Alles Umsonst) gan Walter Kempowski tan yn ddiweddar, pan…

Yn y dyddiau cythryblus hyn does dim modd ymwneud â llenyddiaeth heb ystyried o ddifri y berthynas rhyngddi a gwleidyddiaeth. Mae ‘Estheteg Gwrthsafiad’ (Die Ästhetik des Widerstands), epig fodernaidd yr Almaenwr Peter Weiss (1916-1982) — anghenfil…

Roedd y gair Crimea i mi i ddechrau, fel i lawer rwy’n tybio, yn gyfystyr â Rhyfel Crimea (1853–56); a doedd Rhyfel Crimea yn ei dro ond yn gyfystyr â Florence Nightingale, ‘the lady with the lamp’, a fu yno’n gofalu am y cleifion. Aeth blynyddoedd…

Yn 2005, ynghyd â thri arall o Gymru, cefais fy ngwahodd i fynd ar daith i Israel fel rhan o ymweliad pedwar diwrnod i’n cyflwyno i’r wlad. Fe’m sicrhawyd nad taith wedi ei noddi gan lywodraeth Israel mohoni ond gan unigolion yn Lloegr, er na…

Yn y bedwaredd ganrif ar bymtheg, mater o ddewis oedd bod yn Wcreiniad. Fel arfer, byddai trigolion ardaloedd dinesig Wcráin yn siarad ieithoedd eraill bryd hynny, nid Wcreineg: Pwyleg fyddai'r iaith gan amlaf, ac Almaeneg weithiau yn ninasoedd…

Wrth i mi ysgrifennu’r darn hwn ymddengys fod sefyllfa byddin Wcráin yn y rhyfel yn erbyn Fladimir Pwtin yn gwella’n feunyddiol. Mae’r brwydro’n mynd rhagddo yn well nag erioed: enillwyd tir yn ôl yn y gogledd-ddwyrain o gwmpas dinas Charcif, ac yn…

Yn y gyfrol ‘Yr Allfudwyr’ (Die Ausgewanderten, 1992) gan W G Sebald, ceir disgrifiad gan yr awdur ohono’n gadael ei bentref genedigol. Symuda’r teulu i dref gyfagos, nad ydi hi eto’n ddigon mawr mewn gwirionedd i gael ei hystyried o ddifri yn dref.…

Y mae rhyfel yn her neilltuol; y mae’r ansicrwydd a’r ofn yn unigryw, yn ormesol, gyda’r bygythiad parhaus y bydd unrhyw afael ar reswm a moesoldeb yn cael ei golli’n gyfan gwbl. Ac yn yr oes fodern ceir math arbennig o angst sydd yn gysylltiedig â…

Ychydig wythnosau cyn y gwyliau yn y Vendée oedd hi. Wnaeth pethau ddim dechrau’n rhy dda. Tydi cyfweliad ddim i fod yn bleserus, dwi’n cyfaddef, ond roedd yr un yma yn drewi o angau. Doeddwn i ddim wedi deall dim ar y cwestiynau cyntaf. Roedd y boi…

‘Mae’n gwbl hanfodol ffilmio rhyfel’ meddai Sergei Loznitsa, mewn cyfweliad fis Mawrth. Dyma un o wneuthurwyr ffilm amlycaf Wcráin heddiw. ‘Rhaid ffilmio, ffilmio, ffilmio er mwyn sicrhau bod digon o ddeunydd ar gael, fel bod modd, ymhen amser,…