Cyfansoddi

A dyma fo. O’r diwedd. Mae o’n fy ngwylio i fel gwarchae. Mae ei lygiad fel magnelau; Ei eiriau’n daflegrau. Mae’n syllu ar fy ngwallt, fy ngarddwrn, pob migwrn a phob asgwrn, fel un sy’n cysidro peiriannau, yn pwyso a mesur arsenal. Rhaglennu…

Wrth fynd i redeg rwyf yn dod ar draws cyfaill lôn gefn. Nid fy mod yn rhedwr mawr: mewn tywydd da, efallai, mewn hyrddiau o frwdfrydedd ag egni gyda troad y mis. Ond wrth redeg ar hyd yr un lôn dro ar ôl tro, ar gyflymder rheolaidd,rwyf wedi bod yn…

Mi wyddost nad oes dim yn fy mhlesio’n fwy na chwsg. Mae ynof fwy o gwsg yn gofyn am lety nag sydd le iddo, fel Soares yn Llyfr yr Aflonyddwch. Wyt ti wedi ei ddarllen? Mae angen sbel ar fy llygaid, medd Soares ar goedd yn stryd y Douradores yn…

Petai’r goedwig yn glustiau, byddai’n clywed afon Tryweryn yn fyddarol. Byddai’n clywed ein traed yn y dail sydd eisoes yn ddomwellt. Titw fan hyn. Llwyn o adar y to fan acw. Clywn dôn y coed yn gwledda...

Prin bod angen hanner diwrnod o haul nawr cyn imi ddechrau myfyrio ar y fadfall. Ond y llynedd, yng nghanol yr haf na ddaeth yn dilyn y gwanwyn na fu, bu ychydig oriau o haul poeth yn wythnos olaf Gorffennaf yn ddigon i’m cludo yn ôl i Ffrainc, ac…

Ysgrif yw hon am golli golwg. Mae’n trafod yr heriau sydd ynghlwm wrth weld a dehongli’r byd o safbwyntiau amrywiol, heriol, a lliwgar. Yng nghanol byd o asesiadau optometryddol, robotiaid, a garddwriaeth mae’n ceisio ein hannog i feddwl am y modd y…

Mynd allan i gasglu sbwriel oedd y bwriad. Y tu ôl i’r tŷ mae lôn fach sydd ond yn mynd i ambell fferm ac un gwersyll. Yno mae pawb wedi dysgu sut i feistroli beic dwy olwyn. Y fan honno yw man cychwyn sawl antur cyn troi at y Garth, ei goed, ei…

Nid oedd merched Crugeryr i gyd mor dywyll eu hanian â Sarah Ann. Byddwn i’n mwynhau ymweld â Marged Jane, un o’r chwiorydd iau, yn ei thŷ yn Nhalgarreg, gan ei bod hi’n llawn hwyl. Roedd fy hen fodryb yn debyg i’w chwaer hynaf, Sarah Ann, o ran ei…

Heddiw, rhoddodd y postman becyn i ni, a rhoddodd fy mab ddeilen iddo yntau. Y ddeilen oedd suran y cŵn.  Meddyliaf am gyfnewidiadau ein cyndadau, am amser pan fyddai deilen (fel cacao i’r Astec) yn ddigon, yn werthfawr. Gwelaf y ddeilen hon fel…

Doedd gan y Signora ddim busnes o gwbl i wneud hyn,’ meddai Miss Bartlett, ‘dim busnes o gwbl. Addawyd i ni ystafelloedd â golygfa, yn wynebu’r de [...] ac yn lle hynny dyma ni ystafelloedd yn wynebu’r gogledd, dros iard fewnol.’ Nofel E M Forster,…

Rai blynyddoedd yn ôl, wedi i mi weld gardd oedd yn garped o friallu rywle yr ochr arall i goedwig Fontainebleau, symudais o ddinas Paris i fyw yn y tŷ yr oedd yr ardd honno yn perthyn iddo. Bu’r blodau yn gwmni selog, o’r cwt coed hyd at y giât…

Pan ddaeth Dostoiefsci wyneb yn wyneb â ‘Christ Marw’ Holbein yn y Kunstmuseum yn Basel yn 1867 (Christus im Grab, 1520–22), cynhyrfodd i’r fath raddau nes estyn am gadair i sefyll arni – er mwyn gweld yn well. Ar y trên o Rwsia y daeth Dostoiefsci…

Ar Fawrth y seithfed eleni – Diwrnod y Llyfr, eto fyth – disgynnais i bydew o anobaith. Y bore hwnnw es i’r siop elusen leol i brynu tebot, gan mai (yn absenoldeb yr hirddiflanedig Woolworths) dyna’r lle gorau bellach i gael gafael ar daclau cegin…

Gwn iddo adrodd ganwaith yr un wers fel rhan o’i waith; ac eto, wrth iddo wau hen drywydd ei storïau, clywais, ym molltio’r cloeon, agor y frest, geiriau’r fron: brawddegau o glwyfau gwlad yn yr adrodd yn ffrwydrad.