Cyfansoddi

Mae gan bawb eu cofebion, am wn i

o gomisiwn Bardd Y Lle Celf, Ynys Môn, 2017


Llion Pryderi Roberts

11·04·2018



Cofeb

o weld ‘Cofeb 1’, André Stitt 


Mae gan bawb eu cofebion,
am wn i;
rhai’n swagro’u coffa
yng nglendid marmor,
neu sglein yr efydd
wrthodwyd gan Horas, gynt.

Mae eraill yn llai lluniaidd,
gwyfynod
sy’n cnoi tyllau yng ngharthen amser,
neu blaciau tolciog
wedi eu hestyn drachefn o’r gist.

Caeau cysáct yw’r rhain;
doeau sgwâr o dan gnwd,
neu falle mai gwres yr haul sy’n pelydru’r gwynder, –
aceri’r cynhaeaf gwair
Sadyrnaidd eu diwrnodau,
ac eraill yn clywed clewt y biliau
ar garped y gegin gefn.

Ond mae sbienddrych adlewych
yn tremio trwch y glastir
trwy’r gwyngalch,
a’r ponciau llaethog
sy’n dreflu’u profiadau,
fel cwyr tawdd,
yn gomedd cymesuredd i’r cloddiau.

 

André Stitt, Monument (Cofeb, 2016), acrylic ar gotwm

Comisiwn Bardd Y Lle Celf, Eisteddfod Genedlaethol Ynys Môn, 2017

 


Mae Llion Pryderi Roberts yn ddarlithydd yn Ysgol y Gymraeg, Prifysgol Caerdydd. Mi fydd cyfrol newydd ganddo, Tipiadau, yn cael ei chyhoeddi fis Mehefin 2018 gan Cyhoeddiadau Barddas.


Mae O’r Pedwar Gwynt yn gyhoeddiad annibynnol. Mae pob tanysgrifiad a chyfraniad yn hynod werthfawr wrth geisio sicrhau dyfodol llewyrchus i’r cylchgrawn.


Dyddiad cyhoeddi: 11·04·2018

Yn ôl i frig y dudalen

Dadansoddi


Gareth Leaman

Waeth i ni gydnabod un gwirionedd sylfaenol ar y dechrau un: nid oes unrhyw beth cynhenid Gymreig am y cyfryngau cyfrwng Saesneg yng Nghymru ac ni cheir ychwaith y fath beth â chyhoeddfan neu fywyd cyhoeddus penodol Gymreig trwy gyfrwng y Saesneg. Mae difrifoldeb y…

Adolygu


Dylan Huw

Artes Mundi, a agorodd ei hwythfed arddangosfa ddiwedd mis Hydref yn yr Amgueddfa Genedlaethol yng Nghaerdydd, yw gwobr gelf ‘fwyaf’ y Deyrnas Gyfunol – fel mae ei nodiadau i ymwelwyr yn hoff o’n hatgoffa. Er ei bod, o ran proffeil, yn parhau i geisio dal i…

Cyfansoddi


Boz Groden

gŵyl

Dydd neu ddyddiau pryd na chyflawnir gwaith beunyddiol, dydd neu ddyddiau o ddifyrrwch neu adloniant; diwrnod wedi ei neilltuo a'i gadw'n barchus yn flynyddol er coffa am ryw sant neu berson arbennig neu am ryw ddigwyddiad cofiadwy, dydd gŵyl (grefyddol), dygwyl, dydd cysegredig, gwyl-mabsant, diwrnod…

Cyfansoddi


Jerry Hunter

[Diweddariad. Cynnig arall arni] Aeth y stori o gwmpas y wlad. Ar ôl iddyn nhw glywed, daeth y dynion pwysig ynghyd a phenderfynu gofyn iddo ysgaru â'i wraig am gyflawni trosedd mor erchyll. Dyma'i ateb o: 'Does dim rheswm [...] ngwraig gan fy mod i'n gwybod…

Adolygu


Miriam Elin Jones

Mewn sioe gerdd lachar, How to Win Against History, y dysgais i gyntaf am fodolaeth pumed Marcwis Môn. Gyda’r fersiwn honno o stori anhygoel y dyn hwn yn fyw yng fy nghof – dyn a wariodd bob ceiniog o’i gyfoeth teuluol ar ddeiamwntiau…

Adolygu


Morgan Owen

Gorddefnyddir yr ansoddair ‘cynnil’ wrth adolygu a gwerthu nofelau Cymraeg: perthyn y gair i eirfa (an)feirniadol dra ystrydebol erbyn hyn, nad yw’n golygu odid ddim (ail agos i ‘cynnil’ yw ‘cignoeth’). Yn yr achos hwn, fodd bynnag, hynod briodol yw’r gair ‘cynnil’ a chlod mawr i’r awdur yw y llwyr…

Adolygu


Katie Gramich

Ym mhennod gyntaf ei lyfr dylanwadol The Dragon has Two Tongues (1968), sy’n sôn am ei ddatblygiad fel awdur, mae Glyn Jones – brodor o Ferthyr – yn datgan: ‘While using cheerfully enough the English language, I have never written in it a word about any country…

Adolygu


Dyfrig Jones

Prin fod unrhyw un yn ysgrifennu am hil yn Unol Daleithiau’r America heddiw â’r un angerdd, yr un dyfeisgarwch, yr un graen â Ta-Nehisi Coates. Ef, yn ôl Toni Morrison, yw etifedd James Baldwin, yr unig un a lwyddodd i lenwi’r gwacter sydd wedi bodoli ers…