Cyfansoddi

Roedd Seurat wedi dotio at y traeth

o gomisiwn Bardd Y Lle Celf, Ynys Môn, 2017


Llion Pryderi Roberts

11·04·2018



Hwnt

o weld ‘Tu Hwnt’, gan Elin Huws a ‘Traeth Gravelines’ (1890), gan Georges Seurat


Roedd Seurat wedi dotio at y traeth
dan lewych haf, yn ffroeni oglau gwymon;
at ruban aur o drai a dŵr y daeth
ac erfyn bad i lyfnu’r gorwel union.

Hwnnw’n ddisymud, er angori’r daith;
ffagl ei fast yn pontio nen ac eigion,
yn dwyn rhyw drefn ar swmp y melyn maith
a honni bod i’r cread ei ymylon.

Mae’n anos dirnad mesur hyd a lled
y tonnau aur diorwel; môr breuddwydion,
lle mae’r cusanau blêr sy’n staenio cred,
a chelloedd dibendrawdod tyllau duon,
yn mynnu’r hawl i enaid geisio gwell
na chelwydd terfynoldeb llinell bell.

 


Georges Seurat, Plage Gravelines (Traeth Gravelines, 1890)

Comisiwn Bardd Y Lle Celf, Eisteddfod Genedlaethol Ynys Môn, 2017

Elin Huws, Tu hwnt, 2017 (Sidan, cotwm, gwlân a dalen aur)

Comisiwn Bardd Y Lle Celf, Eisteddfod Genedlaethol Ynys Môn, 2017

 

 


Mae Llion Pryderi Roberts yn ddarlithydd yn Ysgol y Gymraeg, Prifysgol Caerdydd. Mi fydd cyfrol newydd ganddo, Tipiadau, yn cael ei chyhoeddi fis Mehefin 2018 gan Cyhoeddiadau Barddas.


Mae O’r Pedwar Gwynt yn gyhoeddiad annibynnol. Mae pob tanysgrifiad a chyfraniad yn hynod werthfawr wrth geisio sicrhau dyfodol llewyrchus i’r cylchgrawn.


Dyddiad cyhoeddi: 11·04·2018

Yn ôl i frig y dudalen

Cyfansoddi


Ned Thomas

Braf oedd cael cymaint â deuddeg yn ymgeisio yn yr Her Gyfieithu eleni. Ers i PEN Cymru a'r Gyfnewidfa Lên noddi'r gystadleuaeth dyma'r nifer mwyaf a gafwyd yn cystadlu ar yr ochr Gymraeg, a hynny pan oedd gofyn cyfieithu o iaith leiafrifol. Yr…

Colofnau


Boz Groden

Marcsiaeth, Marcsaeth [yr e. prs. Marx+-(i)aeth] eb.

Damcaniaeth wleidyddol ac economaidd Karl Marx (1818-83) sy'n dal mai sylfaen economaidd sydd i weithredoedd a sefydliadau dynol ac y bydd Comiwnyddiaeth drwy frwydr ddosbarth yn disodli cyfalafiaeth.

Cyfansoddi


Jerry Hunter

Es i am dro yn y wlad. Hynny ydi, es i am dro drwy'r caeau ar gyrion y dre. Roedd y meddyg yn mynnu'i bod hi'n broblem y tro diwetha es i i'r Lle Gwyn. Hynny ydi, y dre.

Cyfansoddi


Jerry Hunter

Yn y dafarn gwelais i Hi am y tro cyntaf. Roedd hi'n eistedd mewn cornel, a'r golau arni hi gan fod y cysgodion yn y llefydd anhgywir anghywir. 

Cyfansoddi


Tony Bianchi

Rhwng pladur a blaguryn; rhwng afal/ a’r anghofio sydyn;/ rhwng y gwaed a’r angau gwyn;/ o wynfa i bla: trwch blewyn.

Colofnau


Sioned Puw Rowlands

Hanner canrif yn ôl, ar 21 Awst 1968, rowliodd tanciau’r Sofietiaid i ganol prifddinas Tsiecoslofacia. Dros nos, caewyd y drws yn glep ar Wanwyn Prâg. Ymosodwyd ar y Tsieciaid gan chwarter miliwn o filwyr gwledydd Cytundeb Warszawa, sef yr Undeb Sofietaidd, Bwlgaria,…

Colofnau


Huw L Williams

Dyma eiriau John Stuart Mill, un o gewri’r traddodiad rhyddfrydol, yn ei draethawd ‘On Representative Government’. Rwyf wedi dyfynnu’r geiriau hyn droeon; maent hyd yn oed yn addurno’r pinfwrdd ar bwys fy swyddfa. A minnau’r unig Gymro Cymraeg mewn swydd lawn-amser ym maes athroniaeth, mae geiriau…

Colofnau


Dylan Foster Evans

Ai’r un person ydwyf heddiw ag yr oeddwn ddeng mlynedd, ugain mlynedd, ddeugain mlynedd yn ôl? Dyma gwestiwn oesol y gall y llenor a’r gwyddonydd fel ei gilydd geisio ei ateb. Mae un ystadegyn yn awgrymu bod oddeutu 98 y cant o’r atomau yn…