Dadansoddi

Dadansoddi


Llŷr Gwyn Lewis

Ni fûm i erioed yn Oerddwr, er dyheu lawer tro am gael mynd. Mi es cyn belled, unwaith, â throi trwyn y car i lawr o Feddgelert at Bont Aberglaslyn, gan ddal i fynd am chydig cyn arafu wrth ambell dro i fyny tua’r dde drwy’r…

Colofnau


Boz Groden

golygddrch, golwg ddrych
[golwg+drych] 
eg. ll. -au.

a  Drych, golygfa; drych neu wydr ...            
 

Colofnau


Mihangel Morgan

Fy mara beunyddiol llenyddol yw Hen Benillion (gol. T H Parry-Williams) a Tribannau Morgannwg (gol. Tegwyn Jones). Bûm yn darllen y Tribannau eto yn ddiweddar gan ryfeddu at athrylith gynhenid y beirdd gwerinol anhysbys hyn. Hynny yw, anhysbys ar y cyfan: er…

Colofnau


Emyr Ll Gruffudd

Dwi wedi darllen cannoedd o nofelau ditectif sydd wedi eu lleoli mewn dwsinau o wledydd gwahanol, ac mewn nifer o gyfnodau hanesyddol, ond dim ond un nofel dditectif dwi wedi ei darllen sy’n mynd i’r afael â’r cynganeddion:

‘Hylo, Jones! Ditectif Inspector Hopkyn ydw i, o Scotland Yard.…

Colofnau


Huw L Williams

Beth yn union sydd i’w ennill o’r gweithgareddau niferus hynny sy’n rhoi sylwedd i’n bywydau? Yn ôl yr Albanwr o athronydd, Alasdair MacIntyre, ceir dwy wedd i’r cysyniad o ymarfer gweithgaredd neu grefft – y buddion mewnol ac allanol.  

Rhydd yr enghraifft o blentyn yn dysgu chwarae…

Colofnau


Dylan Foster Evans

Ar dir fferm Blaen Einion yng ngogledd eithaf Ceredigion, y mae arbrawf ar waith i ailgyflwyno’r afanc i un gornel fechan a chaeedig o dir Cymru. Ar lefel genedlaethol, mae Prosiect Afancod Cymru wrthi’n ymchwilio i effaith bosibl ail-gyflwyno’r anifail i’w hen gynefinoedd yng…

Dadansoddi


Richard Glyn Roberts

Dadleua’r awdur i efrydiau Cymraeg droi cefn ar dalp o wareiddiad ac felly wadu realiti cymdeithasol y Gymru Gymraeg.

Dadansoddi


Angharad Penrhyn Jones

Dwi wedi mwynhau nofio mewn dŵr rhewllyd erioed. Roedd fy Mormor, Hanna Helena (mam fy mam, yng ngogledd Sweden) yn nofio yn llynnoedd yr Arctig bob cyfle a gâi, cyn belled â bod y dŵr heb rewi’n gorn, ac mae’n debyg fy mod i a fy chwaer wedi tynnu…

Dadansoddi


Samuel Abrahám

Mewn cyfnod pan fo gwledydd canol Ewrop yn tramwyo llwybr anesmwyth, a chenedlaetholdeb a phoblyddiaeth ar gynnydd, holir yn yr ysgrif hon sut y gall deallusion gadw at eu hegwyddorion ond hefyd gefnogi democratiaeth. 

Dadansoddi


Diane Bailey

Tybed i ba raddau y bu’r gwaith a wnaeth James Morris ar gyfer ei gyfrol The Landscape of Wales (2010) – ei luniau o chwareli Penrhyn a Dinorwig, y golygfeydd o Ferndale, Rhondda Fach a’i chasgliad aflêr o dai – yn sylfaen ar gyfer ei gyfrol nesaf, Time and…

Dadansoddi


Sioned Puw Rowlands

‘Fel priodas wedi ei threfnu â gŵr mwy cefnog.’ Dyna sut y disgrifiodd Andrea aelodaeth ei gwlad, Rwmania, o’r Undeb Ewopeaidd. Cael ei holi ydoedd ynghylch ei chanfyddiad o Ewrop, ar gyfer prosiect i gofnodi lleisiau y genhedlaeth iau, o Porto i Riga (I like Europe Caroline…

Dadansoddi


Angharad Dafis

Aeth tridiau heibio bellach ers i gabinet Cyngor Dinas a Sir Abertawe benderfynu yn unfrydol i gau Ysgol Gynradd Gymraeg Felindre. Bu’n dridiau anodd. Rwyf wedi bod yn galaru droeon am anwyliaid. Mae hwn yn alar gwahanol: galar am gymuned benodol iawn…

Dadansoddi


Mabon Llŷr Hincks

Benben â’i gilydd, mewn cydbwysedd perffaith, mae dau gerflun yng nghanol cylch. Heb fwy na lled bys rhyngddyn nhw, does dim dwywaith nad ar y bwlch bychan hwn yr hoelir ein sylw gyntaf. Nid sefyll yn urddasol a wna’r siapiau rhyfedd ychwaith, ond…

Dadansoddi


Huw L Williams

Undod – sy’n sefyll dros annibyniaeth radical i Gymru – yw un o’r grwpiau diweddaraf i ymuno â’r mudiad ehangach #indywales. Mae ambell ymateb i ddyfodiad y grŵp hwn wedi bod yn ddadlennol. Holwyd yn lled gyson ‘Pam?’, gyda rhai yn ei ystyried fel rhaniad diangen, eraill yn mynnu…

Dadansoddi


Sioned Puw Rowlands

Ar yr ymosodiadau gwrth-Semitaidd diweddar yn Ffrainc.

Roeddwn i'n methu â dod dros y ffaith ei bod hi'n gwisgo wig; byddwn yn ei dychmygu yn ei dynnu i ddatgelu pen moel, yn gyfrinachol, yng ngŵydd ei gŵr; gwnaethwn fy ngorau i wthio'r olygfa hon o…

Dadansoddi


Dyfan Maredudd Lewis

Alla’i ddim bod yn sicr pryd oedd y tro cyntaf i mi glywed y dawn chorus yn iawn. Rwy’n siŵr fy mod i’n ymwybodol o’r ffenomen cyn i mi glywed y peth ei hun. A hynny, dybiwn i, oherwydd bod yr ymadrodd yn un sy’n gafael.…