Dadansoddi

Colofnau


Golygyddol

Ar y gwastad llenyddol, ar un olwg, y mae’r frwydr fawr heddiw. Brwydr dros ein heneidiau ydyw. Mae yna berthynas anwrthdro rhwng yr hyn a ddarllenwn, y modd y darllenwn ef a’r hyn a deimlwn, a feddyliwn ac a gredwn yn sgil hynny.

Dadansoddi


Heather Williams

‘Pwy sy’n nes at y Llydawr na’r meirw? Hawdd ydyw gormesu ar genedl felly ...'

Golwg ar Lydaw a Chymru, o ddyddiau'r Saint, at Ambrose Bebb adeg yr Ail Ryfel Byd ac Aneirin Karadog yn y presennol.

Dadansoddi


Wolfgang Schamoni

Ym 1944, anfonwyd Alun Llywelyn-Williams i ymladd yn yr Ail Ryfel Byd ac ysgrifennodd dair cerdd am ei brofiadau. Flynyddoedd yn ddiweddarach, aeth arbenigwr ar lenyddiaeth Japanëeg ati i'w cyfieithu i Almaeneg. 

Dadansoddi


Daniel G Williams

Ystyried perthynas y beirniad diwylliannol nodedig a'r nofelydd, Raymond Williams, a gweithiau pedwar artist Cymreig y mae eu gwaith i'w gweld ar hyn o bryd yn arddangosfa 'Ffiniau', ym MOMA Machynlleth.

Dadansoddi


Angharad Price

Yn yr arddangosfa ‘Taith: I Jan Morris’ sydd ym Mhlas Glyn-y-Weddw tan noswyl Nadolig eleni mae glôb wedi ei sybachu yn hongian o’r nenfwd. Dyma'r ‘Byd wedi Crebachu’, teyrnged Craig Wood i Jan Morris - un o bedair teyrnged ar ddeg i’r awdures ryfeddol o Lanystumdwy gan artistiaid o…

Dadansoddi


Ned Thomas

Carcharwyd yr awdur o Kenya, Ngũgĩ wa Thiong'o, am ysgrifennu drama. Defnyddiodd ei gyfnod dan glo i ysgrifennu ei nofel gyntaf yn iaith Gĩkũyũ - a hynny ar bapur tŷ bach y carchar. Ned Thomas sy'n ystyried gyrfa un o gewri llenyddol gwirioneddol y byd cyfoes.

Dadansoddi


Dai Griffiths

Mae'r prif gwestiwn a godir gan Wobr Nobel Bob Dylan yn un cyfarwydd: i ba raddau y gellir ystyried caneuon yn llenyddiaeth? 

Dadansoddi


Jon Gower

Mae rhai awduron llyfrau taith yn sgrifennu am yr anawsterau a’r pleserau o deithio ond mae Jan Morris, sydd newydd ddathlu ei phen-blwydd yn 90 oed, wedi perffeithio ffordd arall o adnabod y byd.

Colofnau


Roger Owen

Fues i erioed heibio i’r Hendre, y fferm enwog ym Mlaenannerch lle trigai ac y gweithiai'r Prifardd Dic Jones a’i deulu – ond trwy gerddi Dic medraf uniaethu â’r bywyd a fu yno. Does dim rhaid i chi fod wedi ymweld â phob rhan o’r fro i fedru’i hadnabod a’i hawlio. 

Dadansoddi


Siwan M Rosser

‘Chewch chi mo’ch cymryd o ddifri fel llenor yn sgwennu i blant!’ meddai rhywun wrth awdur plant ar faes yr Eisteddfod yn ôl stori a glywais yn ddiweddar. Ni wn beth oedd cyd-destun yr ebychiad gwreiddiol ond roedd ei ergyd ddirmygus yn eglur: efallai fod…

Dadansoddi


Bruno Latour, cyf. Owen Martell

Ceisiais amlinellu [yn y ddarlith hon] rhyw fath o driniaeth gychwynnol a'n harweiniai i chwarae yn erbyn ei gilydd wahanol ffyrdd o 'fod yn y byd'. Hynny yw, i ofyn cwestiynau hen a chyffredin iawn: pwy, ble, pryd, sut a pham? Pwy ydym ni, ni…

Dadansoddi


Jon Gower

Os yw awduron yn rhannu’n ddau dosbarth – yr hunanbwysig a’r diymhongar – roedd Gareth F Williams yn sicr yn perthyn i’r ail grŵp. Prin bod ’na’r un awdur yng Nghymru wedi cynhyrchu cymaint, a gwneud hynny’n gyson, heb golli golwg erioed ar safon na cholli ei ddiléit yng ngrym geiriau.

Dadansoddi


Rosanne Reeves

Nôl ym mis Hydref 1986, sefydlwyd Honno fel Cwmni Cydweithredol Cymunedol i Fenywod Cymru. Nid digwyddiad sydyn oedd hwn ond rhan – ac adlewyrchiad – o’r brwdfrydedd a’r bwrlwm a ddatblygodd ymhlith menywod yng Nghymru ym maes gwleidyddiaeth, y cyfryngau, academia a llenyddiaeth mewn ymgyrch…

Dadansoddi


O’r Pedwar Gwynt

Dw i ddim yn rhy siŵr erbyn hyn sut i ysgrifennu enw’r adeilad mawreddog ym Mharc Cathays lle gallwch fynd, ar brynhawn Sadwrn braf, i weld gweithiau gan Monet a Degas, er enghraifft, yng nghasgliad godidog chwiorydd Davies Llandinam, a chredu am awr,…

Colofnau


Eurig Salisbury

Mae'r pren afal yn yr ardd yn llwythog o gnwd y tymor. Pan ddaethom yma rai blynyddoedd yn ôl, roedd eiddew wedi cropian o'r bôn i'r brig ac wrthi'n mygu'r goeden yn ara' deg. Bellach mae'r holl dyfiant wedi ei glirio a phatio newydd a photiau taclus yn ei…

Colofnau


Owen Martell

Fel golygyddion cylchgrawn llenyddol newydd, amhosib fyddai i ni beidio ag ychwanegu gair neu ddau at y llu teyrngedau a dalwyd eisoes i Gwyn Thomas, a fu farw ym mis Ebrill eleni. Roedd Gwyn yn un o Lywyddion O’r Pedwar Gwynt ac er na…