Dadansoddi

Colofnau


Bedwyr Rees

'Roedd hi’n fendigedig wrth i mi yrru o Ynys Môn i’r tir mawr y bore ’ma. Wedi cyrraedd y bont o’r diwedd, gwelais bod y Fenai fel pwll chwyaid ac fe ddaeth yr ysfa fwya’ greddfol drosta’ i yn sydyn. Ysfa i adael y car yn y fan a’r lle ...'

Dadansoddi


Sam Jones

Ni fûm erioed mewn dinas sy’n dathlu ei hetifeddiaeth lenyddol gymaint â Sant Peterbwrg. Yn yr ardal o gwmpas Sgwâr Senaia, ble mae 'Trosedd a Chosb' wedi’i lleoli, mae yna ddelw o Dostoiefsci a’r geiriau Cartref Rascolnicoff yn troi ffuglen yn realiti. 

Colofnau


Dylan Rowlands

Wrth jalopian i fyny llethr yn dilyn traciau hen Lada, tyfodd f'amheuon am fy nhaith i winllan Zorah yn Armenia. Ond roedd y profiad yn werth pob munud o'r anturio oer a chymhleth a fu. 

Dadansoddi


Robin Okey

Ysgrifennodd Simon Brooks lyfr nodedig iawn a ddylai fod o ddiddordeb i bawb sy’n coleddu’r Gymraeg. Cymhariaeth wybodus o brofiad Cymru a gwledydd bychain Ewropeaidd eraill yw sylfaen ei waith. Mae’r deunydd yn gymhleth ond mae yma neges gref. Dyma gyfraniad heb ei ail i’r…

Colofnau


Huw L Williams

Mae hi’n gyd-ddigwyddiad rhyfedd bod Prydeindod yn dathlu pen-blwydd nodedig ar adeg pan fo’r cysyniad sy’n destun i’r gyfrol yn fwy dadleuol, dylanwadol a dinistriol nag a fu ers degawdau. 

Dadansoddi


Iolo ap Dafydd

Mae’n fore Sul. Hyd yn oed am un ar ddeg y bore, does yna fawr ddim trafnidiaeth. Ac ugain miliwn yn cyd-fyw yn Istanbwl, mae hynny’n wyrth. Diwrnod o ddiogi ydy hwn i’r Twrciaid. Yn yr haul cynnes, sydd, serch hynny, wedi colli ei…

Dadansoddi


Sara Penrhyn Jones

Gofynnodd fy mab i mi’n ddiweddar a oeddwn i erioed wedi gweld draenog. Edrychais arno'n syfrdan. Roedd draenogod yn gymaint rhan o fy mhlentyndod â chrafu pengliniau, danadl poethion a gwneud cadwyni o lygad y dydd. Doedd gen i ddim syniad y gallai…

Colofnau


Golygyddol

Ar y gwastad llenyddol, ar un olwg, y mae’r frwydr fawr heddiw. Brwydr dros ein heneidiau ydyw. Mae yna berthynas anwrthdro rhwng yr hyn a ddarllenwn, y modd y darllenwn ef a’r hyn a deimlwn, a feddyliwn ac a gredwn yn sgil hynny.

Dadansoddi


Heather Williams

‘Pwy sy’n nes at y Llydawr na’r meirw? Hawdd ydyw gormesu ar genedl felly ...'

Golwg ar Lydaw a Chymru, o ddyddiau'r Saint, at Ambrose Bebb adeg yr Ail Ryfel Byd ac Aneirin Karadog yn y presennol.

Dadansoddi


Wolfgang Schamoni

Ym 1944, anfonwyd Alun Llywelyn-Williams i ymladd yn yr Ail Ryfel Byd ac ysgrifennodd dair cerdd am ei brofiadau. Flynyddoedd yn ddiweddarach, aeth arbenigwr ar lenyddiaeth Japanëeg ati i'w cyfieithu i Almaeneg. 

Dadansoddi


Daniel G Williams

Ystyried perthynas y beirniad diwylliannol nodedig a'r nofelydd, Raymond Williams, a gweithiau pedwar artist Cymreig y mae eu gwaith i'w gweld ar hyn o bryd yn arddangosfa 'Ffiniau', ym MOMA Machynlleth.

Dadansoddi


Angharad Price

Yn yr arddangosfa ‘Taith: I Jan Morris’ sydd ym Mhlas Glyn-y-Weddw tan noswyl Nadolig eleni mae glôb wedi ei sybachu yn hongian o’r nenfwd. Dyma'r ‘Byd wedi Crebachu’, teyrnged Craig Wood i Jan Morris - un o bedair teyrnged ar ddeg i’r awdures ryfeddol o Lanystumdwy gan artistiaid o…

Dadansoddi


Ned Thomas

Carcharwyd yr awdur o Kenya, Ngũgĩ wa Thiong'o, am ysgrifennu drama. Defnyddiodd ei gyfnod dan glo i ysgrifennu ei nofel gyntaf yn iaith Gĩkũyũ - a hynny ar bapur tŷ bach y carchar. Ned Thomas sy'n ystyried gyrfa un o gewri llenyddol gwirioneddol y byd cyfoes.

Dadansoddi


Dai Griffiths

Mae'r prif gwestiwn a godir gan Wobr Nobel Bob Dylan yn un cyfarwydd: i ba raddau y gellir ystyried caneuon yn llenyddiaeth? 

Dadansoddi


Jon Gower

Mae rhai awduron llyfrau taith yn sgrifennu am yr anawsterau a’r pleserau o deithio ond mae Jan Morris, sydd newydd ddathlu ei phen-blwydd yn 90 oed, wedi perffeithio ffordd arall o adnabod y byd.

Colofnau


Roger Owen

Fues i erioed heibio i’r Hendre, y fferm enwog ym Mlaenannerch lle trigai ac y gweithiai'r Prifardd Dic Jones a’i deulu – ond trwy gerddi Dic medraf uniaethu â’r bywyd a fu yno. Does dim rhaid i chi fod wedi ymweld â phob rhan o’r fro i fedru’i hadnabod a’i hawlio.