# Barddoniaeth

# Barddoniaeth


Llion Wigley

Bywgraffiad cronolegol, confensiynol o ‘un o feirdd pwysicaf ei genedl’ yw’r ddiweddaraf yng nghyfres Alan Llwyd o gyfrolau am fawrion llenyddol Cymru yn yr ugeinfed ganrif. Er bod cyfoeth o gyfrolau ac ysgrifau gan awduron a chyfeillion fel Dyfnallt Morgan a J E Meredith…

# Barddoniaeth


Rhiannon Marks

‘Efallai y bydd rhywun ar ôl i fi fynd yn dweud y gwir amdana i.’ Dyma’r geiriau y tu mewn i gloriau’r cofiant hwn i Eluned Phillips. Yr awgrym ymhlyg yn sylw’r prifardd yw na ddywedwyd y gwir amdani yn ystod ei bywyd, a’i bod yn gobeithio y…

# Barddoniaeth


Peredur Lynch

'Draw i Ŵyr, drwy Eryri,
Mae siom lle tramwyais i.'

# Barddoniaeth


Sioned Ann Williams

'Mae’n anodd meddwl am bwnc arall sydd wedi ysgogi cymaint o ganu uniongyrchol â thrychineb Aber-fan. Ry’n ni wedi defnyddio’r gair "ffenomen" wrth sôn amdano. Rwy’n teimlo bod rhywbeth arbennig iawn yn digwydd yma.'

# Barddoniaeth


Guto Dafydd

Cerdd i gyfarch Jan Morris gan y Prifardd Guto Dafydd.

# Barddoniaeth


Wolfgang Schamoni

Ym 1944, anfonwyd Alun Llywelyn-Williams i ymladd yn yr Ail Ryfel Byd ac ysgrifennodd dair cerdd am ei brofiadau. Flynyddoedd yn ddiweddarach, aeth arbenigwr ar lenyddiaeth Japanëeg ati i'w cyfieithu i Almaeneg. 

# Barddoniaeth


Dai Griffiths

Mae'r prif gwestiwn a godir gan Wobr Nobel Bob Dylan yn un cyfarwydd: i ba raddau y gellir ystyried caneuon yn llenyddiaeth? 

# Barddoniaeth


Pedro Serrano, cyf. Glenys M Roberts

Fel y gwningen yng ngardd Alys,
felly mae hon,
yn neidio a llamu’n gylch yn y glaswellt gwlyb.
Pâr o glustiau’n codi fry’n ddiymdrech,
synhwyro’r tonnau o lafnau brau,
ac o’r gaer fach loyw honno
i mewn â’r gwellt rhwng y dannedd mân.

# Barddoniaeth


Lowri Gwilym

Bu farw oddeutu 3,000 o bobol tua diwedd 1980 mewn daeargryn yn ne'r Eidal. Bu cryn feirniadu ar ymateb aneffeithiol llywodraeth yr Eidal ar y pryd. Enillodd y gerdd hon gan Lowri Gwilym (1954-2010) gystadleuaeth Cerdd yn y Wers Rydd Eisteddfod Genedlaethol Maldwyn a'r Cyffiniau 1981.

# Barddoniaeth


Robert Lacey

I bâr sy’n wynebu’r byd mewn leicra / nid y cyrraedd sy’n bwysig / ond amseriad eu camau, curiad calonnau, / cyd-ddyheu gewynnau, gwaed a nerfau. / Daw’r ras hon i ben yn chwys / anniben tu hwnt i’r llinell derfyn. / Roedd hi’n dda bod ar y blaen / ond eisoes maent yn cyfri / calorïau lled neis i de ...

# Barddoniaeth


Llŷr Gwyn Lewis


Cerddi wedi'u hysbrydoli gan ardal yr Eisteddfod a'r henebion sydd yn dyst i hanes Sir Fynwy a'r cyffiniau. Wrth ymateb i'r henebion hyn, ceisir dod i delerau â cholled bersonol trwy fyfyrio ar "farwolaeth" yr iaith a'n cyfeiriad fel Cymry hefyd.

# Barddoniaeth


Gwyn Thomas

(o'r casgliad Chwerwder yn y Ffynhonnau, 1962)

Cloër fi mewn cell o lyfrau
A'i llythrennau a'i geiriau yn furiau,
Ac ynddi un ddôr tuag Aber Henfelen.

Pen a dorrwyd, a gwaed a gollwyd,
Da a ddifawyd, dwy ynys a yswyd:
...

# Barddoniaeth


Gerwyn Wiliams

Am groesi llinell yr hanner cant, fy ngwobr gysur
ar wyliau yn Fiena – catalog arddangosfa Fukushima.
Ond nid delweddau’r apocalyps: anadliadau’r wlad,
ei rhythmau beunyddiol, goddefol dros ddegawd
a ddaliwyd ar lens ffotograffydd bum mlynedd ynghynt ...

# Barddoniaeth


Gwyneth Lewis

Eich copi o Orgraff yr Iaith Gymraeg
Un naw dau wyth, clawr papur brown.

Llyfr sych ond, hyd yn oed yma
Rwy’n darllen fy ngholled. Chi,
Er enghraifft, yw’r anadliad caled
(Fy nhelyn, neu rhyfedd)
Neu ‘Fy nhad,’ o,
Ochenaid.