# Natur heddiw

Mae gan y Cymry hoffter o’r pethau bychain sydd ym misoedd cynnar y flwyddyn. Dywedir mai gyda chamau ceiliog y daw’r haul yn ôl i’w rym o’r heuldro ymlaen. Erbyn mis Mawrth, dathlwn y gweithredoedd bychain wrth i’r cynffonnau ŵyn bach chwifio’r…

Chwefror yw’r mis o aros. Clên yw rhoi mis bychan i ni pan fydd y corff mor ymwybodol mai hir yw pob ymaros. Ydi, mae’n teimlo fel petai dyddiau’r danadl poethion tal yn bell, bell i ffwrdd, os nad yn rhith. Pa bryd fydd digon o ddail maethlon i…

Ym mol Mam mae’r planhigion,’ meddai fy mab wrth i ni ‘biciad’ mynd am dro, ein dwylo, heb fenig, yn ein pocedi. Fel y mae plant yn dweud gwirioneddau mawr weithiau, rydw i’n gwneud nodyn i gofio hyn. Mae’r ddeilen arian ym mol Mam. Mae’r dant y…

Gwag yw basged fforiwr wrth ddod adref weithiau, neu’n amlach na pheidio mae rhywbeth ynddi nad oedd yn y dychymyg wrth gerdded allan o’r tŷ. Mae madarch yn arbennig o anwadal a rhaid eu derbyn fel hap, fel rhodd, fel eithriad. Ond ni welais erioed…

Daeth amser brenhines y weirglodd. Rhywsut, y blodyn hwn yw’r aer cynnes ei hun. Mae’n hyderus bresennol, yn niferus ac yn amlwg bob man y byddwn yn mynd, fel yr helyglys hardd yn yr un tymor. Hufen gan un a phinc gan y llall, yn harddu milltiroedd…

Wrth fynd i redeg rwyf yn dod ar draws cyfaill lôn gefn. Nid fy mod yn rhedwr mawr: mewn tywydd da, efallai, mewn hyrddiau o frwdfrydedd ag egni gyda troad y mis. Ond wrth redeg ar hyd yr un lôn dro ar ôl tro, ar gyflymder rheolaidd,rwyf wedi bod yn…

Petai’r goedwig yn glustiau, byddai’n clywed afon Tryweryn yn fyddarol. Byddai’n clywed ein traed yn y dail sydd eisoes yn ddomwellt. Titw fan hyn. Llwyn o adar y to fan acw. Clywn dôn y coed yn gwledda...

Mynd allan i gasglu sbwriel oedd y bwriad. Y tu ôl i’r tŷ mae lôn fach sydd ond yn mynd i ambell fferm ac un gwersyll. Yno mae pawb wedi dysgu sut i feistroli beic dwy olwyn. Y fan honno yw man cychwyn sawl antur cyn troi at y Garth, ei goed, ei…

Heddiw, rhoddodd y postman becyn i ni, a rhoddodd fy mab ddeilen iddo yntau. Y ddeilen oedd suran y cŵn.  Meddyliaf am gyfnewidiadau ein cyndadau, am amser pan fyddai deilen (fel cacao i’r Astec) yn ddigon, yn werthfawr. Gwelaf y ddeilen hon fel…

Rai blynyddoedd yn ôl, wedi i mi weld gardd oedd yn garped o friallu rywle yr ochr arall i goedwig Fontainebleau, symudais o ddinas Paris i fyw yn y tŷ yr oedd yr ardd honno yn perthyn iddo. Bu’r blodau yn gwmni selog, o’r cwt coed hyd at y giât…

Pwy fydd yn cofio dyddiadau arbennig ar sail cyflwr byd natur ar y diwrnod hwnnw? Pen-blwydd priodas a thusw o glychau’r gog? Genedigaeth babi y diwrnod y taenodd yr haul flodau menyn hyd y caeau? Beth, tybed, yw’r dathliad ym myd natur sy’n…

Pan ddaw dyddiau cynta’r gwanwyn, byw ar bengliniau ddylem ni wneud. Trin y tir fel bydd mwnci yn trin gwallt mwnci arall, yn annwyl, yn ofalus, a chraff. Pa dyfiant bynnag sydd ar y ddaear yn nyddiau cynnar y gwanwyn, prin ydi o. Byseddwn. Rhown…